الكنز : مقدار مالى كه ذخيره مىشود . در مجمع البيان آمده است : « اختلق و اخترق و خرق و خرص و خلق : هرگاه دروغ بگويد » .
اعراب
« لعلّ » عمل « انّ » را مىكند و معناى آن در اينجا برطبق نظريه كوفيون ، در مغنى اللبيب ، استفهام است . « ضائق » مبتدا و ضمير « به » برمىگردد به « بعض ما يوحى » .
« صدرك » فاعل « ضائق » و جانشين خبر . مصدر ريخته شده از « ان يقولوا » مفعول لاجله براى « تارك » ؛ يعنى « مخافة قولهم » . « لو لا » به معناى « هلّا » . « أم يقولون افتراه » : « ام » به معناى « بل » و ضمير « افتراه » به « بعض ما يوحى » برمىگردد . « مثله » صفت براى « سور » و « مفتريات » صفت دوم . « ما » ، در « انّما انزل » بازدارندهء « انّ » از عمل است .
جملهء « لا إله الّا هو » « لا » با اسم و خبرش ، خبر « انّ » .
تفسير
فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ .
پيامبر صلّى اللّه عليه و إله آياتى از قرآن را بر مشركان مىخواند و آنان را به ايمان به يكتاپرستى و روز قيامت دعوت مىكرد . مشركان گاهى او را ريشخند مىكردند و گاهى از روى آزار دادن ، نه به منظور هدايت شدن ، از وى معجزاتى را مىخواستند . اين موضعگيرى آنان در برابر دعوت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله موجب اندوه و رنج او مىشد . از اينرو ، خداوند براى اينكه اندوه و رنج او را كم كند ، به وى فرمود : دعوتت را ادامه بده و از سخنان و پيشنهادهاى مشركان باك نداشته باش . براى جلوگيرى از سخنان و مزاحمتهاى آنان ، چه كارى انجام مىدهى ؟ آيا برخى از آنچه را به تو وحى كردهايم رها مىكنى و برخى از آيات قرآن را كه آنان را خوش نمىآيد حذف خواهى كرد ؟ چنين نيست . تو هرگز چنين نخواهى كرد . در اين صورت ، چرا اندوهگين و دلتنگ مىشوى ؟ آنچه گفته شد ، معناى اين سخن خداى تعالى است :