باشد . از اينرو ، بحث دربارهء موضوع آب را رها مىكنيم . آنچه در اين باب خوانديم ، بيش از حدس و گمان نيست . امّا نخستين مادّهاى كه جهان هستى از آن بهوجود آمد ، هيچگونه شرح و تفسيرى دربارهء آن در دسترس ما نيست ، مگر سخن خداوند كه فرمود : باش ، پس بهوجود آمد و اگر كسى اين مطلب را از ما نپذيرد ، اين سخن خدا را مىخوانيم : « لكم دينكم ولى دين ؛ شما را دين خود و مرا دين خود » .
لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا .
خداوند در ما و نيز در زمين ، نيروهايى به وديعت نهاد ، تا كسانى را كه با رنج دست زندگى مىكنند ، از كسانى كه از كيسه و جيب مستضعفان زندگى مىكنند جدا سازد و اينها را بر اثر گناهشان مجازات كند و آنها را به سبب فرمانبرداريشان پاداش دهد .
وَ لَئِنْ قُلْتَ إِنَّكُمْ مَبْعُوثُونَ مِنْ بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُولَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هذا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ .
اين آيه مانند ديگر آيههايى است كه از سخن تكذيبكنندگان دربارهء روز قيامت خبر مىدهد ، با اين تفاوت كه در اينجا از جانب آنان خبر مىدهد كه آنها خبر روز قيامت را ، در به اشتباه انداختن و فريب دادن مردم ، به جادو تشبيه كردهاند ، تا پيامبر صلّى اللّه عليه و إله از اين راه ، آنان را به اطاعت خود درآورد و رياست خويش بر آنها را تضمين كند .
وَ لَئِنْ أَخَّرْنا عَنْهُمُ الْعَذابَ إِلى أُمَّةٍ مَعْدُودَةٍ لَيَقُولُنَّ ما يَحْبِسُهُ ؛
اگر عذاب را به تأخير اندازيم ، مىگويند : اگر عذاب حق بوده ، چه چيزى مانع از وقوع آن بر ما شده است ؟
أَلا يَوْمَ يَأْتِيهِمْ لَيْسَ مَصْرُوفاً عَنْهُمْ ؛
زيرا عذاب خدا از گناهكاران رد نمىشود .
وَ حاقَ بِهِمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ ؛
عذاب بر آنان فرود مىآيد تا كيفر بىتوجّهى آنان نسبت به عذاب و بيم نداشتن آنها از خدا و خشم او باشد ؛ زيرا بدترين گناه اين است كه گناهكار ، گناه خود را سبك بشمارد . امام على عليه السّلام مىفرمايد : « خوشگمانترين مردم به خدا كسى است كه بيش از همه از او بترسد » .