مردمى كه سوگند خود را شكستند و آهنگ اخراج پيامبر كردند و آنها بر ضد شما دشمنى آغاز كردند ، نمىجنگيد ؟ آيا از آنها مىترسيد ، در حالى كه اگر ايمان آورده باشيد سزاوارتر آن است كه از خدا بترسيد و بس ؟ ( 13 )
با آنها بجنگيد . خدا به دست شما عذابشان مىكند و خوارشان مىسازد و شما را پيروزى مىدهد و دلهاى مؤمنان را خنك مىگرداند . ( 14 )
و كينه از دلهايشان بزدايد و توبهء هركه را كه بخواهد مىپذيرد . و خداوند دانا و حكيم است . ( 15 )
اعراب
« ساء » فعل ماضى و « ما » مصدريه و مصدر ريخته شده ، فاعل است براى ساء ، يعنى « ساء عملهم » . « اخوانكم » خبر براى مبتداى محذوف ، يعنى « فهم اخوانكم » . « اوّل مرّة » منصوب است بنابر ظرفيت و متعلق به « بدأوكم » . مصدر ريخته شده از « ان تخشوه » مجرور به حرف جر محذوف ، و مجرور متعلق است به « احقّ » ؛ يعنى « فاللّه احق بالخشية » . « يعذبهم » مجزوم و جواب براى امر ، يعنى « قاتلوهم » . « يتوب » به رفع خوانده مىشود ، زيرا جمله مستأنفه است و عطف « يتوب » بر « يعذبهم » جايز نيست ، زيرا پذيرفته شدن توبه همچون عذاب كردن و خوار نمودن ، پاسخ جنگ نيست .
تفسير
اشْتَرَوْا بِآياتِ اللَّهِ ثَمَناً قَلِيلًا فَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِهِ إِنَّهُمْ ساءَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ .
ضمير به مشركانى برمىگردد كه خداوند به كشتن ايشان دستور داده و منظور آيه اين است :
اين گروه ، اسلام را نپذيرفتند ، با آن جنگيدند و به سبب منافع خود ، كه آنها را بر آيات و دلايل روشن خدا ترجيح داده بودند ، از اين دين روى برتافتند . البتّه ، اين آيه تنها به مشركان و اهل كتاب اختصاص ندارد ، بلكه كسانى را ، كه بر طبق خواستههاى استعمارگران و استثمارگران ، دين را تحريف مىكنند نيز دربرمىگيرد . نظير اين آيه