تجاوزكار است . چنانكه خداوند مقدّر فرموده است كه هركس خود را از بلندى پرت كند به هلاكت مىرسد و هركس بدون آموختن فنّ شنا ، خود را به دريا بيفكند غرق مىشود . از آنجا كه اين دو راه به مشيت الهى ارتباط دارد ، نسبت دادن مهر زدن به خدا درست خواهد بود . پيشتر نيز بارها و با بيانهاى مختلف ، در اينباره سخن گفتيم .
ثُمَّ بَعَثْنا مِنْ بَعْدِهِمْ .
اين ضمير به پيامبرانى برمىگردد كه پس از نوح آمدند .
مُوسى وَ هارُونَ إِلى فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِ بِآياتِنا .
مراد از آيات ، همان معجزات است ؛ نظير عصا و يدبيضا [ - دست نورانى ] . عبارت : « بعثنا » به روشنى نشان مىدهد كه هارون همانند برادرش موسى ، پيامبرى است كه از سوى خدا فرستاده شد .
برخى مىگويند : هارون سه سال بزرگتر از موسى عليه السّلام بود .
فَاسْتَكْبَرُوا ؛
آنها از پذيرفتن حق سركشى كردند .
وَ كانُوا قَوْماً مُجْرِمِينَ .
هركس كه از پذيرفتن حق و تسليم شدن در برابر آن خوددارى كند ، گناهكار است .
فَلَمَّا جاءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنا .
مقصود از اين حق ، معجزاتى است كه خدا به دست موسى عليه السّلام آشكار ساخت .
قالُوا إِنَّ هذا لَسِحْرٌ مُبِينٌ
هنگامى كه محمّد صلّى اللّه عليه و إله با قرآن و معجزهاش به سوى مشركان قريش آمد ، آنان نيز همين سخن را گفتند و محال است كه شخص مصلح از اتهامات و دروغگويىهاى تبهكاران درامان بماند . تبهكاران متناسب با زمان دروغ مىبندند .
از آنجا كه مردم در گذشته به جادو ايمان داشتند ، آنها دربارهء مصلح مىگفتند : او جادوگر است . امّا امروز كه مردم به جادوگرى ايمان ندارند ، آنها مصلح را به شورشگرى و هرجومرجطلبى متهم مىكنند كه عليه نظام دست به شورش زده است !
قالَ مُوسى أَ تَقُولُونَ لِلْحَقِّ لَمَّا جاءَكُمْ أَ سِحْرٌ هذا ؛
چگونه حق را جادو مىگوييد ؟
در حالى كه حق ، مردم را به سوى واقعيت رهنمون مىسازد و جادو ، واقعيت را تغيير مىدهد و مردم را گمراه مىكند .
وَ لا يُفْلِحُ السَّاحِرُونَ ؛
و آيا شعبدهباز دجّال ، رستگار خواهد شد ؟
قالُوا أَ جِئْتَنا لِتَلْفِتَنا عَمَّا وَجَدْنا عَلَيْهِ آباءَنا .
اين جمله شعارى