از همين سوره است : « و پيش از اين در ميان شما عمرى زيستهام . چرا به عقل درنمىآييد » . سبب اينكه اين آيه بر راستگويى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله دلالت دارد ، آن است كه مردم به مدّت چهل سال پيامبر صلّى اللّه عليه و إله را به امانتدارى ، راستگويى و درستى مىشناختند .
بنابراين ، بايد او را در تمام سخنانش تصديق كنند ، مگر اينكه خلاف آن بر آنها ثابت شود . پيامبر صلّى اللّه عليه و إله پيش از بعثت بهعنوان راستگو و امانتدار ، شهرت يافته بود .
از اينرو ، هركس او را با اين ويژگى مىشناخت ، بايد وى را در ادّعاى نبوّت تصديق مىكرد تا با آگاهىاش از امانتدارى محمّد صلّى اللّه عليه و إله هماهنگى مىيافت ، لكن هوسها و منافع ، ميان آن شخص و قلب و عقلش حايل مىشد . امّا كسانى كه از غرضها و ميلهاى نفسانى فارغ بودند و حق را به خاطر حق جستجو مىكردند ، از همان آغاز به پيامبر صلّى اللّه عليه و إله ايمان آوردند . از اين گروه كسانى بودند كه تنها به اين سخن او بسنده كردند :
« من پيامبر خدا هستم » و با اتكال به پيشينهء او ، نه دليل خواستند و نه سوگند ، نظير على بن ابى طالب عليه السّلام . برخى از اين گروه از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله دليل خواستند و برخى به سوگند بسنده كردند همانند ضمام بن ثعلبه . راويان و از جمله آنها ، امام ابن حنبل و بخارى و مسلم نقل كردهاند :
در حالى كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله در مسجد بود ، مردى وارد شد و گفت : كداميك از شما محمّد صلّى اللّه عليه و إله است ؟ او را به سوى آن حضرت راهنمايى كردند . آن مرد به محمّد صلّى اللّه عليه و إله گفت :
من از تو مىپرسم و در پرسش بر تو سخت مىگيرم . مبادا از من ناراحت شوى .
- آنچه مىخواهى بپرس .
- تو را به پروردگارت و پروردگار كسانى كه پيش از تو بودند ، سوگند مىدهم : آيا خدا تو را به سوى تمام مردم فرستاده است ؟
- بارخدايا ، بله .
- تو را به خدا سوگند مىدهم : آيا به تو دستور داده است كه در شبانهروز پنج بار نماز بگزارى ؟
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 269
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص٢٦٩