غارت . اين آيه دليل بر آن است كه اسير گرفتن در جنگ بدر جايز بود ؛ زيرا مباح اعلام كردن يكى از عوضين ، مباح بودن عوض ديگر را اقتضا دارد . در حديث آمده است :
هرگاه خدا چيزى را حرام كند ، قيمت آن را نيز حرام مىكند .
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِمَنْ فِي أَيْدِيكُمْ مِنَ الْأَسْرى إِنْ يَعْلَمِ اللَّهُ فِي قُلُوبِكُمْ خَيْراً يُؤْتِكُمْ خَيْراً مِمَّا أُخِذَ مِنْكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ .
پس از آنكه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از اسيران فديه گرفت ، خدا به او دستور داد كه به آنان بگويد : اگر شما به خدا ايمان بياوريد ، خداوند چيزى را به شما عوض خواهد داد كه در دنيا و آخرت بهتر از فديه باشد .
مفسران گفتهاند : گروهى از اسيران اسلام آوردند . ازاينرو ، خدا به پيامبرش دستور داد كه به آنها بگويد : اگر آنچه را گفتيد حق باشد ، خدا بهتر از آنچه را از شما گرفته به شما عوض خواهد داد و شما را مىآمرزد و اگر گفتهء شما از روى نفاق باشد ، شما كافر شديد و از پيش نيرنگ كرديد و خدا پيامبرش را بر شما قدرت خواهد داد .
مفسران ازجمله رازى و طبرسى گفتهاند : پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به عمويش عبّاس گفت : فديهء خودت و دو برادرزادهات ، عقيل و نوفل « 1 » را بده . عباس گفت : من مسلمان بودم و آنان مرا به زور از مكه بيرون آوردند . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به او گفت : اگر آنچه مىگويى حق باشد ، خدا تو را پاداش خواهد داد . عبّاس گفت : چيزى به همراه خود ندارم . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : كجاست آن طلايى كه به همسرت امّ الفضل تحويل دادى و به او گفتى : اگر حادثهاى برايم پيش آمد ، اين طلا از آن تو و فرزندانت باشد ؟ عباس گفت : چهكسى تو را از اين موضوع آگاه كرد ؟ او گفت : خداى تعالى به من خبر داد . عبّاس گفت : گواهى مىدهم كه تو پيامبر خدايى . به خدا سوگند ! اين موضوع را جز خدا هيچكس نمىداند . پس از اين رويداد ، عبّاس گفت : خدا و پيامبرش راست گفتند و خداوند چندين برابر فديهاى كه دادم به من عوض داد .
هامش
( 1 ) . عقيل بن ابى طالب پيش از واقعهء بدر اسلام آورد و مشركان او را به زور به جنگ پسر عمويش محمّد صلّى اللّه عليه و آله آوردند و او به دست برادرش على عليه السّلام اسير شد .