پيشه كنيد بهتر است براى شما » . و آيات ديگر . من هم صبر و پشتكار را تجربه كردم ، چه در دوران تحصيل و چه در زمان تأليف و چيزى را كه پايانش از صبر شيرينتر و سودمندتر باشد نديدم . دربارهء صبر ، در ج 1 ، در يك بخش مستقل سخن گفته شد .
2 . اخلاص ، مقصود آن است كه انسان در كارى كه انجام مىدهد ، تنها خدا را در نظر بگيرد و جز او به كسى اعتماد نكند و ايمان يقينى داشته باشد به اينكه آنچه در نزد خداست بهتر و پايدارتر از مقام و ثروت و فرزندان است و هيچكدام از اين امور را بر طاعت و خشنودى خداوند ترجيح ندهد . البتّه ، گاهى انسان به اهداف شيطانى دست مىيابد ؛ لكن اين را نمىتوان پيروزى به حساب آورد ، مگر آنكه باطل را فضيلت ، دزدى را غنيمت و فساد را تقوا و صلاح بدانيم .
3 . دورى از يك نوع اختلاف ؛ زيرا اختلاف گاهى در آرا و نظريات است همراه و توأم با اخلاصمندى به حق و اين ، با طاعت خدا و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله منافاتى ندارد و مانع از توافق بر سر يك هدف نظير جهاد و پيكار با مفسدان نمىشود و بسيارى از اوقات موجب كشف و روشن شدن حقيقت مىشود .
گاهى سبب اختلاف ، هواهاى نفسانى ، حبّ ذات و به دست آوردن دنيا و متاع آن است . مقصود از سخن خدا :
« وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ رِيحُكُمْ »
نيز همين اختلاف به معناى اخير است . نمونههاى زيان رقابت در منافع و سودها از شمارش بيرون است و در تاريخ صدها نمونه به چشم مىخورد و ما به بررسى تاريخ قديم نياز نداريم تا نمونهها را از لابهلاى آن بيرون آوريم ؛ زيرا تاريخ كنونى ما با اسرائيل از تمام اين نمونهها ما را بىنياز مىكند . به عنوان مثال : چندى پيش دربارهء نويسندهء آمريكايى ، سالز برگر ، خواندم كه وى مقالهاى براى روزنامهء هرالد تريبيون نوشته و در آن گفته است : « واشنگتن تفاوت جمعيتى موجود در ميان اعراب و اسرائيل را متعادل مىسازد و تأكيد مىكند كه اين امر هرچند در ظاهر به نفع اسرائيل نيست ؛ لكن واشنگتن هميشه از طريق ايجاد اختلاف دايمى در بين كشورهاى عربى اين تفاوت را به حدّ