شكنجه قرار نگيرد و همين مشركان بودند كه در سال حديبيه توافق كردند تا به زور از حجّ عمرهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و مسلمانان جلوگيرى كنند .
وَ ما كانُوا أَوْلِياءَهُ ؛
يعنى مشركان ، صاحبان مسجد الحرام و اولياى آن نيستند ، بلكه آنان دشمنان خدا و دشمنان خانهء او هستند . بنابراين ، بايد از آن طرد و از ورود به آن جلوگيرى شوند ، تا با پليدى و آلودگى خود آن را آلوده نسازند و به همين دليل بود كه وقتى اسلام نيرومند شد ، از نزديك شدن آنها به مسجد الحرام جلوگيرى كرد : « . . . مشركان نجسند و از سال بعد نبايد به مسجد الحرام نزديك شوند » . « 1 »
إِنْ أَوْلِياؤُهُ إِلَّا الْمُتَّقُونَ .
هيچكس - هركه باشد - حق ندارد توليت و سرپرستى مسجد الحرام را به عهده گيرد ، مگر آنكه علاوه بر مسلمان بودن و اقرار به شهادتين ، پاك و پرهيزگار نيز باشد ، تا چه رسد به مشرك و منكر خدا ؟
موضوع آيه ، هرچند به اولياى مسجد الحرام اختصاص دارد ؛ لكن تقوا در هركسى كه توليت مساجد و مقامات دينى را به عهد مىگيرد شرط است ؛ زيرا پاكيزگى و قداست مكان ، چنين شرطى را ايجاب مىكند . شگفتآور است كه بيشتر افرادى كه اينگونه مقامات را به عهده دارند ، بدترين كسانى هستند كه در هنر فريبكارى و دزدى استادند .
وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ ؛
لكن بسيارى از مردم نمىدانند كه سرپرست مساجد و عتبات مقدس بايد پاك و پرهيزگار باشد و شخص فاسق نمىتواند ولايت داشته باشد .
سؤال : اين سخن خدا :
وَ ما لَهُمْ أَلَّا يُعَذِّبَهُمُ اللَّهُ
نشان مىدهد كه خدا قريش را عذاب كرده است ، با اينكه مىدانيم قريش به عذابهايى كه اقوام پيامبران پيشين نظير عاد ، ثمود ، قوم نوح ، لوط و ديگران گرفتار شدند ، مبتلا نشد ؟
پاسخ : كسانى از قريش كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و مسلمانان را اذيت و آزار كرده بودند ، خداوند آنان را در روز بدر با دست خود مسلمانان به قتل رسانيد و برخى از اين كشتهشدگان
هامش
( 1 ) . توبه ( 9 ) آيهء 28 .