تفسير
وَ إِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِيُثْبِتُوكَ أَوْ يَقْتُلُوكَ أَوْ يُخْرِجُوكَ .
خداوند در آيهء پيشين ( 26 ) نعمتهاى خود را به مسلمانان يادآورى كرد و در اين آيه نعمتهايش را به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله يادآورى مىكند . يكى از اين نعمتها عبارت از اين بود كه مشركان قريش بر رهايى از محمّد صلّى اللّه عليه و آله متحد شدند ؛ لكن در اينكه با چه وسيلهاى از او رهايى يابند اختلاف داشتند ؛ يكى مىگفت : او را زندانى كنيم و ببنديم . ديگرى مىگفت : او را از مكه بيرون كنيم . آنگاه همگى توافق كردند كه از هر قبيلهاى يك مرد انتخاب كنند و همگى به خانهء محمّد صلّى اللّه عليه و آله ، در حالىكه وى در خواب باشد ، هجوم برند و هر مرد يك ضربهء شمشير به او بزند تا خون او در ميان همهء قبايل تقسيم شود ؛ چه ، در اين صورت بنى هاشم از جنگ با همهء قبايل عرب ناتوان خواهد ماند . مفسران ازجمله ، طبرى ، رازى و ابو حيان اندلسى گفتهاند : خداوند اين توطئه را از طريق وحى به پيامبرش خبر داد و به او امر كرد كه به مدينه برود و به على بن ابى طالب عليه السّلام دستور دهد كه در خوابگاهش بخوابد و در بستر خواب محمّد صلّى اللّه عليه و آله شب را به صبح آورد و رداى او را بپوشد . هنگامىكه مشركان به خوابگاه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله يورش بردند ، على عليه السّلام را ديدند و همگى مبهوت شدند . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به على عليه السّلام سفارش كرد كه امانتهاى مردم را كه در نزد او به امانت سپرده بودند به خود آنان بازگرداند .
لِيُثْبِتُوكَ .
اشاره به كسى مىكند كه گفت : محمّد را حبس و زنجير كنيد .
أَوْ يُخْرِجُوكَ .
به كسانى اشاره مىكند كه دستور اخراج او را دادند و
أَوْ يَقْتُلُوكَ
به توافق مشركان دربارهء كشتن آن حضرت اشاره دارد
وَ يَمْكُرُونَ وَ يَمْكُرُ اللَّهُ وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِينَ .
مكر قريش اين بود كه طرح كشتن محمّد صلّى اللّه عليه و آله را به شيوهاى برنامهريزى كردند كه هاشميان نتوانند كشندهء او را قصاص كنند . و امّا مكر خدا اين بود كه مكر و نيرنگ آنان را نقش بر آب كرد ؛ به اين ترتيب كه به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله دستور داد از مكه بيرون