تفسير
إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُرْدِفِينَ .
وقتى مسلمانان اعتقاد پيدا كردند كه بهناچار ، جنگ با دشمنى كه از لحاظ تجهيزات نيرومندتر و از لحاظ تعداد بيشتر است به وقوع مىپيوندد ، به خدا پناه بردند و رهايى از اين گرفتارى را از او خواستند . هنگامىكه خداوند از درستى نيّت و اراده آنها آگاهى يافت ، از زبان پيامبرش به آنان خبر داد كه دعايشان را مستجاب كرده است و آنان را با هزار فرشته ، كه پشت سر يكديگر مىآيند ، كمك خواهد كرد .
سؤال : خداوند در اينجا گفته است :
« مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُرْدِفِينَ ؛
با هزار فرشته يارىتان مىكنم » . در آيهء 124 از سورهء آل عمران گفته است :
« يُمِدَّكُمْ رَبُّكُمْ بِثَلاثَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُنْزَلِينَ ؛
شما را با سه هزار فرشته كه فرود مىآيند يارى مىكند » و در آيهاى كه بلافاصله پس از آن مىآيد ، گفته است :
« بِخَمْسَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُسَوِّمِينَ ؛
با پنج هزار از فرشتگان صاحب علامت » . بنابراين ، چگونه مىتوان ميان اين آيات سهگانه جمع كرد ؟ از اين پرسش در جلد دوم هنگام تفسير آيهء 124 از آل عمران پاسخ داديم .
وَ ما جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرى وَ لِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ وَ مَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ .
خدا مىگويد : هدف از اين يارى كردن آن است كه دلهايتان نيرومند شود و در نبرد با دشمن شكيبا باشيد ، نه اينكه به فرشتگان تكيه كنيد ، بلكه بر شماست كه تمام تلاشتان را بهكار گيريد و از هيچ تلاشى دريغ نكنيد . امّا پيروزى تنها با مشيّت خداوند است و نه با تلاشهاى شما و امدادهاى فرشتگان . اين آيه در سورهء آل عمران ، شمارهء 126 ، ج 2 بيان شد .
آنگاه خداى سبحان شش نوع نعمت خود به مسلمانان را متذكر مىشود :
1 .
إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعاسَ أَمَنَةً مِنْهُ .
در
« يُغَشِّيكُمُ »
ضميرى است كه به اللّه برمىگردد