نصيب انسان مىشود و افزايش اين نعمتها سبب مىشود كه او درحالىكه از بلاها و رويدادهاى غير مترقبه بىخبر است به سركشى خود ادامه دهد تا آنجا كه مردم به وى مىگويند : خوش به حال او ! امّا ناگهان هنگامهء سختى فرامىرسد . ابو سفيان در جنگ احد دچار غرور شد و گفت : امروز در مقابل روز بدر ، تا آنگاه كه روز فتح و پيروزى خدا فرارسيد و او با كمال خوارى تسليم [ نيروهاى اسلام ] شد . امام على عليه السّلام فرمود : « چهبسا كسىكه بهتدريج به او احسان مىشود و او به سبب پوشيده شدن عيبهايش دچار غرور مىگردد و بر اثر سخنان خوشايند دربارهاش فريب مىخورد و خداوند هيچكس را به چيزى همچون مهلت دادن آزمايش نمىكند .
وَ أُمْلِي لَهُمْ إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ .
واژه « املاء » به معناى مهلت دادن و شتاب نكردن است . مقصود از كيد خدا آن است كه آنان را رها كرد تا به سبب احسانى كه در ظاهر به ايشان مىشود مغرور گردند ، تا وقتىكه به همين نيكى اعتماد مىكنند آنگاه خداوند از جايى كه آنها نمىدانند مجازاتشان مىكند : « آيا مىپندارند كه آن مال و فرزندان كه ارزانىشان مىداريم ، براى آن است كه مىكوشيم خيرى به آنها برسانيم ؟ نه ، كه آنان در نمىيابند » . « 1 »
أَ وَ لَمْ يَتَفَكَّرُوا ما بِصاحِبِهِمْ مِنْ جِنَّةٍ إِنْ هُوَ إِلَّا نَذِيرٌ مُبِينٌ .
آرى ، دزدان و خونريزان اينچنين تبليغات گمراهكنندهء خود را بر ضدّ هر اخلاصمند و در هرزمان و مكانى منتشر مىكنند . محمّد ديوانه است ، محمّد جادوگر و دروغگوست . . . ، چرا ؟
براى اينكه او دروغگويى و گمراهى را نمىپذيرد و با دزدى و استثمار مبارزه مىكند . قريش بر محمّد صلّى اللّه عليه و آله دروغ مىبندند ، درحالىكه محمّد را از آغاز تولدش تا آنگاه كه چهل سال از عمر شريفش سپرى مىشود ، مىشناسند و از هوش ، راستگويى و امانتدارى او آگاهى دارند ؛ لكن از سوى ديگر نيز مىدانند كه رسالت محمّد صلّى اللّه عليه و آله بزرگترين خطر براى سلطنت و ستمگرى قريش است و از همينجهت
هامش
( 1 ) . مؤمنون ( 23 ) آيهء 55 - 56 .