عكف عليه : به آن كار ادامه داد و هميشه با آن بود .
التبار و التّبر : هلاك شدن و نابود شدن .
التتبير : هلاك كردن و خراب نمودن .
اعراب
زمخشرى و بيضاوى گفتهاند : « ما » ، در
« كَما لَهُمْ »
كافّه است و كاف را از عمل باز مىدارد و در
« ما هُمْ فِيهِ »
به معناى الّذى و فاعل
« مُتَبَّرٌ »
« 1 » مىباشد .
« هُمْ فِيهِ »
مبتدا و خبر و جمله صلة موصول . « ما كانوا يفعلون » ،
« ما »
فاعل است براى
« باطِلٌ »
. « ابغى » به دو مفعول متعدى مىشود كه اوّلى ضمير مخاطب « كم » است و دومى
« إِلهاً »
و
« غَيْرَ اللَّهِ »
حال مقدم از « إله » .
تفسير
وَ جاوَزْنا بِبَنِي إِسْرائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْا عَلى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلى أَصْنامٍ لَهُمْ قالُوا يا مُوسَى اجْعَلْ لَنا إِلهاً كَما لَهُمْ آلِهَةٌ قالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ .
در برخى از روايات آمده است كه موسى عليه السّلام مدّت 23 سال براى گسترش كلمهء توحيد و رهايى بنى اسرائيل از ستم با فرعون مبارزه كرد و آنان معجزات آشكارى را كه به دست موسى بروز كرد ، شاهد بودند و سرانجام شكافته شدن دريا با زدن عصاى موسى عليه السّلام را هم ديدند كه چگونه از آن دوازده راه خشك قرار داد ؛ يعنى براى هر تيرهاى از بنى اسرائيل يك راه مشخص .
و نيز ديدند كه چگونه دريا بههم آمد و فرعون و سپاهيانش را در خود فروبرد . آنان تمام اين معجزات را مشاهده كردند و پيش از آنكه مدّتى بگذرد و اين حوادث را فراموش كنند ، چشم آنها به قومى افتاد كه بت مىپرستيدند . ازاينرو ، از موسى
هامش
( 1 ) . از آنجا كه« مُتَبَّرٌ »در آيه اسم مفعول است و اسم مفعول به فعل مجهول شباهت دارد ، به نظر مىرسد كه« ما »نايب فاعل« مُتَبَّرٌ »است نه فاعل آن ( مترجم ) .