مرجع نزديكتر برمىگردد ؛ امّا دوم ، بدان جهت كه نسخ در قرآن موجود است . و نيز ممكن است دستور به خوشرفتارى با يهوديان ، زمانى صادر شده باشد كه اسلام چنان نيرومند شده بود كه گويى در دژى محكم و نفوذناپذير قرار داشت آنسانكه نه حيلهء يهود مىتوانست به آن زيان برساند و نه ديگر كافران .
وَ مِنَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّا نَصارى أَخَذْنا مِيثاقَهُمْ .
پس از آنكه خداوند ، پيمانشكنى يهود و تحريف احكام خودش توسط آنها را بيان كرده ، وضعيت نصارا را بازگو نموده است و اينكه آنان در اين جهت با يهود يكسان هستند . خداوند نوع پيمانى را كه يهود آن را شكست در آيهء پيشين متذكر شد ؛ امّا نوع پيمانى را كه از نصارا گرفت بيان نكرد .
بعيد نيست كه اين كار به سبب آشكار بودن پيمانى باشد كه خدا از نصارا گرفت و اين پيمان عبارت است از : يكتاپرستى .
فَنَسُوا حَظًّا مِمَّا ذُكِّرُوا بِهِ .
مقصود از آن چيزى كه آنها بدان تذكّر داده شدند ؛ انجيلى است كه خدا بر عيسى عليه السّلام فروفرستاد ؛ زيرا انجيل آشكارا ، يكتاپرستى و نبوّت محمّد صلّى اللّه عليه و آله را به نام احمد بيان مىكند ؛ لكن نصارا آن را كاملا تحريف كردند ، چنانكه يهود تورات را .
يكى از قوىترين دلايل تحريف انجيل آن است كه سران كليسا و مورّخان در مورد اينكه چه كسى انجيلهاى چهارگانه را نوشت و در چه زمانى و با چه زبانى و نسخههاى اصلى آن چگونه از بين رفت ، دچار اختلاف شدهاند . و اين اختلافات در كتاب دائرة المعارف الفرنسية الكبرى به تفصيل موجود است . صاحب تفسير المنار اين موضوع و مسائل زياد ديگرى را در اين زمينه يادآورى كرده است .
فَأَغْرَيْنا بَيْنَهُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ .
در تفسير اين جمله ، سخنى بهتر از آنچه شيخ ابو زهره در كتاب محاضرات فى النصرانية گفته است وجود ندارد . از اينرو ، عبارت او را عينا نقل مىكنيم :
« ميان كسانى كه مىگويند : ما نصارا هستيم ، هم در قديم و هم در عصر حاضر آنچنان اختلاف و دو دستگى و دشمنى ايجاد شده ، كه حقيقتا مصداق سخنى است كه