احكام و اصول الهى و نيز رعايت عدالت در هر چيز است و هر زمان كه عدالت گسترش يابد و حاكم شود ، اوضاع هم اصلاح مىشود و مشكلات و بدبختى از بين مىرود .
وَ لكِنْ كَذَّبُوا فَأَخَذْناهُمْ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ .
آنها به احكام خدا عمل نكردند ، بلكه از طريق ظلم و ستم كوشيدند تا در زمين ايجاد فساد كنند ، دست به چپاول و غارت زنند و به نام مستمندان و مستضعفان ثروت بيندوزند ، خداوند نيز آنان را هلاك و عذاب كرد ؛ زيرا آنها كافر شده و راه كفر را برگزيده بودند .
أَ فَأَمِنَ أَهْلُ الْقُرى أَنْ يَأْتِيَهُمْ بَأْسُنا بَياتاً وَ هُمْ نائِمُونَ ؟
اين سخن نوعى بيم و هشدار خداوند است به مخالفان و انتخابكنندگان راه كفر ، كه ممكن است خداوند به طور ناگهانى و در غفلت كامل آنان عذابشان كند ؛ چنانكه افرادى را كه پيش از آنها بودند عذاب كرد . آيا انسان مىتواند قضا و قدر الهى را در حال بيدارى و هوشيارى دفع كند ؟ پس چگونه توان چنين كارى را داشته باشد ، درحالىكه بهسان مردگان غافل و بىخبر باشد ؟
أَ وَ أَمِنَ أَهْلُ الْقُرى أَنْ يَأْتِيَهُمْ بَأْسُنا ضُحًى وَ هُمْ يَلْعَبُونَ ؟
واژهء
« يَلْعَبُونَ »
در اينجا كنايه از غفلت و بىخبرى است و اينكه آنان خودشان را مورد بازپرسى قرار نمىدهند .
سؤال : در برابر عذاب خدا هيچ تفاوتى ميان بيدارى و غفلت انسان وجود ندارد .
بنابراين ، هدف از ذكر نوم و لعب چيست ؟
پاسخ : هدف آن است كه انسان به جهات ضعف خودش توجّه پيدا كند تا به ياد خدا بيفتد و يا از او بترسد .
أَ فَأَمِنُوا مَكْرَ اللَّهِ فَلا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ .
مقصود از مكر خدا در اينجا عذاب است كه بدون هشدار قبلى و ناگهانى به سراغ آنها مىآيد . در تفسير آيهء 54 از آل عمران ، ج 2 ، دربارهء مكر خدا سخن گفته شد . خداوند خود را به عنوان