كردن آن و نيز فرار از كيفرش امكانپذير باشد ؛ امّا پس از آنكه گناه همچون خورشيد آشكار گشت و در هنگام اعمال مجازات ، اعتراف و پشيمانى سودى ندارد .
پس از آنكه كافران عليه خود گواهى مىدهند ، دادگاه پايان مىيابد و حكم عذاب سوزان ، عليه آنان صادر مىشود .
قالَ ادْخُلُوا فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ فِي النَّارِ .
مراد از امم ، ملّتهاى كافرند ؛ يعنى خداوند به كسانى كه به نبوت محمّد صلّى اللّه عليه و آله كافر شدهاند ، مىفرمايد : به آتش درآييد تا كيفرى باشد بر كفر شما ؛ چنانكه كسانى كه پيش از شما پيامبران را تكذيب كردند نيز وارد آتش شدند .
كُلَّما دَخَلَتْ أُمَّةٌ لَعَنَتْ أُخْتَها .
ملّتهاى كافر يكديگر را لعنت مىكنند ، درحالى كه [ در دنيا ] همگى داراى يك كيش و نيز با يكديگر خويشاوندان نسبى و سببى بودند . آرى ، اينچنين هستند هواپرستان و گمراهان كه در هنگام رفاه و روزهاى اميد ، نسبت به همديگر اظهار دوستى و احساسات مىكنند ؛ امّا وقتى به آرزوى خود نمىرسند و از جيره ، قطع اميد مىكنند ، يكديگر را نفرين مىكنند و با يكديگر دشمن مىشوند .
حَتَّى إِذَا ادَّارَكُوا فِيها جَمِيعاً ،
يعنى هنگامى كه به همديگر بپيوندند و برخى به برخى ديگر برسند و در اين هنگام است كه دشمنى و جدال آغاز مىشود .
قالَتْ أُخْراهُمْ لِأُولاهُمْ رَبَّنا هؤُلاءِ أَضَلُّونا فَآتِهِمْ عَذاباً ضِعْفاً مِنَ النَّارِ .
برخى از مفسران مىگويند : مراد از « أولاهم » كسانى هستند كه در مرحلهء نخست وارد آتش مىشوند و مراد از « أخراهم » كسانى مىباشند كه در مرحلهء بعدى وارد آتش مىشوند . عدّهء ديگرى از مفسران مىگويند : مراد از « أولاهم » ، رهبران و مقصود از « أخراهم » پيروان است . نظريهء اخير نزديكتر و مناسبتر است ؛ زيرا گروه پيرو مىگويند : اينها ما را گمراه كردند و مقصودشان گروه پيشواست ؛ چراكه گمراهكننده ، پيروى شده و گمراه شده ، پيروىكننده است . گروههاى پيرو از خدا مىخواهند كه عذاب گروههاى پيشوا