امروز مقدارى از آن ( شرمگاه ) نمايان شود و يا تمام آن ، و مقدارى را كه نمايان مىشود [ براى بينندگان ] حلال نمىكنم .
شرمگاه من به كسى روى خوش نشان نمىدهد و با هيبت خاصّى در جايگاهش قرار دارد و چه بسيار خردمندى كه عقلش او را گمراه مىسازد .
و چه بسا نگاهكنندهاى كه به چيزى نگاه مىكند كه موجب ملامت او مىشود .
واژهء « جهم » به معناى ترشروست . مقصود آن زن اين بود كه فرج [ - شرمگاه ] او با هيبت و شكوه خاصّى در جايگاه خود قرار دارد و داراى مصونيت است و هيچكس نمىتواند به آن دسترسى پيدا كند و اين فرج ، جلو نگاهكنندهء خود را مىگيرد و از او بدش مىآيد .
حال ، سبب نزول آيه هرچه باشد ، خداوند نگاه كردن به شرمگاه نامحرم را حرام كرده است ، خواه وى مرد باشد و خواه زن . و نيز پوشاندن عورتين ( جلو و عقب ) را در حال نماز و طواف واجب قرار داده است . مراد از ( كلّ ) در اينجا عموم بدلى است نه عموم استغراقى . ما پيشتر در هنگام تفسير آيهء پيشين براى تفاوت ميان اين دو عموم در حاشيه مثال زديم . مقصود از آيهء مورد بحث آن است كه مىخواهد به نظافت و پاكيزگى از چرك و آلودگىها و نيز به پوشيدن لباسهاى زيبا در نماز جمعه و جماعت و عيدها و طواف ، تشويق كند ؛ زيرا در اين اوقات مردم گرد هم مىآيند و برخى از بوى بد برخى ديگر و منظرهء آنان نفرت نداشته باشند . آرايش حتّى براى شخص تهىدست ، به اندازهء توانى كه دارد ، نيز خوب است . در حديث آمده است :
« خدا زيباست و زيبايى را دوست دارد » .
وَ كُلُوا وَ اشْرَبُوا .
اين سخن ردّى است بر كسانى كه برخى از خوردنىها و آشاميدنىها را حرام مىكنند .
وَ لا تُسْرِفُوا ؛
در خوردن و آشاميدن و نيز در آرايش لباس و نماى بيرونى خود زيادهروى نكنيد .
إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ .
در آيهء 27 از سورهء اسرا آمده است : « اسرافكاران با شياطين برادرند » . در حديث آمده است : « معده ،