شما و بارهايتان را بر پشت خود حمل مىكنند همانند شتر و گاو و همچنين حيواناتى را آفريد كه شما آنها را ذبح مىكنيد و از گوشت ، پشم ، مو و كرك آن بهره مىگيريد .
كُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ ؛
از آنچه خدا روزىتان كرد بخوريد همانند اين چهارپايان و چيزهاى ديگر خدا را براى نعمتهايش سپاس گوييد .
وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ ؛
با حلال ساختن حرام خدا و تحريم حلال او و نيز با اسراف و زيادهروى ، از شيطان پيروى نكنيد .
إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ ؛
زيرا شيطان شما را به گناه و فحشا دستور مىدهد و نيز به اينكه بر خدا چيزى را بگوييد كه نمىدانيد .
ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ .
واژهء « زوج » بر چيزىكه جفت داشته باشد اطلاق مىشود ؛ نظير هريك از زن و شوهر و هركدام از دو لنگهء كفش و به هر دوى آنها باهم ، زوجان گفته مىشود .
مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ ؛
نر و ماده . واژهء « ضأن » به گوسفند اختصاص دارد ؛ چنان كه اهل لغت گفتهاند ، و بز را دربر نمىگيرد ؛ به دليل اينكه [ در آيه ] « معز » بر « ضأن » عطف شده است .
وَ مِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِ ؛
نر و ماده . « معز » اسم جنس است و از لفظ خودش مفرد دارد كه عبارت است از : « ماعز » و براى نر و ماده به كار مىرود . گاهى براى بز ماده ، واژهء « ماعزة » و « معزاة » را نيز به كار مىبرند .
قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ ؛
آيا گوسفند و بز نر را حرام كرده است ؟
أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ ؛
يا مادينهء گوسفند و بز ماده را ؟
أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحامُ الْأُنْثَيَيْنِ ؛
و يا جنينهايى را كه در شكم گوسفند و بز مادهاند حرام كرده است ؟
نَبِّئُونِي بِعِلْمٍ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ .
از روى علم خبر دهيد و نه از روى حدس و تقليد و هواى نفس ؛ زيرا تحريم نياز به دليل قطعى دارد و اين دليل كجاست ؟
وَ مِنَ الْإِبِلِ اثْنَيْنِ ؛
نر و ماده ، شتر نر و شتر ماده . « ابل » اسم جمع است ؛ نظير « قوم » و مفردى از لفظ خود ندارد .
وَ مِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِ ؛
نر و ماده .
قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ
از شتر و گاو ، نرهايشان را حرام كرده است .
أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ
يا مادههايشان را .
أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحامُ الْأُنْثَيَيْنِ
يا جنينهايى را كه در شكم ماده شتر و ماده گاو