نماز ستون دين است اگر پذيرفته شد ، ديگر عبادتها نيز پذيرفته مىشود و اگر برگشت داده شد ، ديگر عبادتها نيز برگشت داده مىشود .
وَ اتَّقُوهُ .
ضمير به « ربّ العالمين » برمىگردد . خداوند پس از نماز به تقوا امر كرده ؛ زيرا نماز و ايمان درست بدون تقوا امكانپذير نيست . برايناساس ، عبادت حقيقى خدا ، همان رفتن در راه او و فرمانبردارى از تمام احكام اوست ، نه از برخى از احكام .
وَ هُوَ الَّذِي إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ .
خدا در آيهء 21 از سورهء ق مىگويد : « هركسى مىآيد با او كسى است كه مىراندش و كسى است كه برايش شهادت مىدهد » ؛ يعنى كسى كه او را به سوى محشر مىراند و شاهدى كه شهادت مىدهد او در دنيا چهچيزهايى براى امروز [ قيامت ] آماده كرده است .
وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ .
واژهء حق بدين نكته اشاره دارد كه جهان را قوانينى است كه بر آن حكومت مىكند و سنتهايى است كه در آن جريان دارد و مانع از هرج و مرج مىشود كه با وجود آن ، هيچ چيزى سر جاى خود نبود . اين آيه آشكارا دلالت دارد بر اينكه جهان را مدبّرى است كه امور آنرا اراده مىكند و هر كس را بر طبق كارهايى كه انجام داده پاداش مىدهد .
وَ يَوْمَ يَقُولُ كُنْ فَيَكُونُ .
در اين سخن ، حذف ، تقديم و تأخير صورت گرفته و در اصل چنين بوده است : « و قوله الحق يوم يقول للشىء كن فيكون » و معناى آن اين است :
سخن خدا به ناچار تحقق پيدا خواهد كرد و اين امر بر همگان روشن خواهد گرديد در آن روز كه به شىء مىگويد : موجود شو پس موجود مىشود ؛ حقانيت اين سخن آشكار مىشود ، خواه آن را خداوند در ابتداى آفرينش گفته باشد يا در روزى كه بار ديگر به آفريدهها جان مىدهد . به بيانى ديگر در اينكه خدا شىء را از لاشىء به وجود مىآورد ، و يا پس از نابودى و فروپاشى اجزاى يك موجود بار ديگر آن را جان مىدهد و به حالت اوّل باز مىگرداند ، سخن او عين فعل اوست .
وَ لَهُ الْمُلْكُ يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ .
دميدن در صور ، كنايه از برانگيختن انسانها در قبرهاست و