وَ إِذا جاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآياتِنا فَقُلْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ .
پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « پروردگارم مرا ادب كرد و تأديبم را نيكو قرار داد » . كدام ادب همانند ادب آفريدگار آسمانها و زمين است و كدامين قلب است كه همچون قلب محمّد صلّى اللّه عليه و آله ادب الهى در آن رشد كند و بارور شود ؟ خداوند اين قلب پاك را ادب كرد تا آن را براى پذيرفتن رسالت خود آماده سازد ؛ رسالتى كه رحمت براى جهانيان باشد و با اين رسالت و صاحبش ، اخلاق پسنديده به مرحلهء كمال رسد . خدا در چندين آيه از آيات خود به محمّد صلّى اللّه عليه و آله ادب آموخت و از آن جمله همين آيهء مورد بحث است . اين آيه ، پيامبر ، يعنى بهترين خلق خدا را تعليم مىدهد كه چگونه با ضعيفان و بيچارگان رفتار كند . ازاينرو ، پيامبر با آنان با كمال خوشرويى برخورد مىكرد و به آنها خوش آمد مىگفت و مىفرمود : سلام بر شما ، خدا بر خويش مقرر كرده كه شما را رحمت كند ، و مادام كه آنها در مجلس آن حضرت نشسته بودند او هم صبر مىكرد تا آنان خود بلند شوند و بروند .
اگر مقصود خدا از اين تربيت ، پيامبر است ، پس هدف خدا در مورد ما هم آن است كه به آن حضرت اقتدا و از او پيروى كنيم . برايناساس ، نبايد كسى را به جهت ثروت ، يا مقام و يا رنگ و نژاد احترام كنيم ، بلكه تنها ، براى دين و اخلاق نيكو او را احترام بگذاريم . برخى از مفسّران جديد مىگويند : « سطح زندگى بشر [ از لحاظ فرهنگى و اخلاقى ] پيش از محمّد صلّى اللّه عليه و آله بسيار پايين بود و محمّد صلّى اللّه عليه و آله آن را بالا برد و به اوج رسانيد .
اكنون بار ديگر از آن مرحلهء عالى تنزل يافته و در نيويورك ، واشنگتن و شيكاگو به پايينترين حدّ خود رسيده است ؛ چراكه در آنجا جز نژادپرستى و تعصبات متعفن و تبعيضات رنگ و نژاد ، چيزى به چشم نمىخورد .
امّا در اسلام نه نژاد موجب امتياز مىشود ، نه رنگ ، نه مقام ، نه ثروت و نه هيچ چيزى ديگر ، جز تقواى الهى . راز تواضع و فروتنى كه در مراجع و علماى بزرگ اسلامى به چشم مىخورد ، در همين اصل اسلامى و الهى نهفته است . كوچك و بزرگ