امّا حديث « يقتصّ للجماء . . . » كنايه از عدل خداوند است و اينكه چيزى از نظر او پنهان نمىماند ، مگر اينكه آن را شمارش مىكند . اگر حيوان شاخدارى كه به حيوان بىشاخ هجوم مىبرد مجازات شود ، به طريق اولى ذبح حيوان هم براى ما بايد حرام باشد . امّا كسى كه مىگويد : خدا در قيامت ، حيوان را در برابر دردهايى كه تحمل مىكند پاداش مىدهد ، چيزى را به خدا نسبت مىدهد كه دربارهء آن آگاهى ندارد .
وَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا صُمٌّ وَ بُكْمٌ فِي الظُّلُماتِ .
كسانى كه كافر شدهاند ، همانند كرانند ؛ زيرا دعوت حق را نمىشنوند و نيز همانند لالانند ؛ زيرا حق را مىشناسند و دربارهء آن سخن نمىگويند . آنان در تاريكى تقليد ، شرك ، كفر و گناه قرار دارند .
مَنْ يَشَأِ اللَّهُ يُضْلِلْهُ وَ مَنْ يَشَأْ يَجْعَلْهُ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ .
قبلا در تفسير آيهء 26 از سورهء بقره در بخش « هدايت و گمراهى » ، ج 1 و نيز در آيهء 88 از سورهء نساء ، در بخش « گمراه كردن خدا امرى سلبى است ، نه ايجابى » دربارهء هدايت و گمراهى سخن گفته شد .