واژگان
كتب على نفسه : بر خود واجب كرد .
فاطر السموات : مبتكر و نوآفرينندهء آسمانها به گونهاى كه همانند آن در سابق وجود نداشته است .
اعراب
« لمن » در
« لِمَنْ ما فِي السَّماواتِ »
متعلق به محذوف و خبر مقدم .
« ما »
مبتداى مؤخّر و جمله ، مفعول است براى
« قُلْ »
.
« لِلَّهِ »
متعلق به محذوف و خبر مبتداى محذوف و به معناى « قل هو كائن للّه » .
« الَّذِينَ خَسِرُوا »
مبتدا ،
« فَهُمْ »
مبتداى دوم و
« لا يُؤْمِنُونَ »
خبر مبتداى دوم و اين مبتدا و خبر ، خبر مبتداى اوّل .
« غَيْرَ »
در
« أَ غَيْرَ اللَّهِ »
مفعول اوّل براى
« أَتَّخِذُ »
و
« وَلِيًّا »
مفعول دوم و
« فاطِرِ »
صفت براى
« اللَّهِ »
.
تفسير
قُلْ لِمَنْ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ قُلْ لِلَّهِ .
خدا به پيامبر گرامىاش دستور مىدهد كه به مشركان عرب بگويد : چه كسى مالك آسمانها و زمين است ؟ آنگاه به وى فرمان مىدهد كه خود از جانب آنان پاسخ دهد : خداى يكتا مالك پادشاهى است .
و نيز ممكن است پيامبر ، هم پرسشكننده و هم پاسخدهنده باشد ؛ چراكه شخص مورد سؤال و شخص سؤالكننده هر دو در پاسخ وحدتنظر دارند ؛ زيرا مشركان عرب به اين موضوع ايمان داشتند كه مالك و آفرينندهء جهان هستى خداست : « اگر از آنها بپرسى : چهكسى آسمانها و زمين را آفريده و آفتاب و ماه را رام كرده است ؟
خواهند گفت : خداى يكتا . پس ، از چه روى عقيدت دگرگون مىكنند ؟ » . « 1 »
هامش
( 1 ) . عنكبوت ( 29 ) آيهء 61 .