مُبِينٌ ؛
اى محمّد ! اگر ما كتاب را يك مرتبه و در يك صحيفه بر تو نازل مىكرديم و كافران آن را مىديدند و لمس مىكردند و با چشم خود آن را مشاهده مىكردند ، باز هم از آن ايراد مىگرفتند و مىگفتند : اين كتاب جادوست . اينگونه مردم در هر نسلى وجود دارند . و حتّى در عصرى كه ما در آن به سر مىبريم ، گروه بزرگى وجود دارد كه تنها به انكار اشياى ملموس و محسوس اكتفا نمىكنند ، بلكه اين اشيا را به ضدّ آنها نامگذارى مىكنند و برايناساس ، گرگ را برّه و مار افعى را كبوتر صلح مىنامند .
به عنوان نمونه : ايالات متحدهء آمريكا جنگ ويرانگر را در ويتنام راه مىاندازد و مىگويد : من مىخواهم بسازم و براى زندگى كار مىكنم . « 1 » و يا اسرائيل ، تجاوز مىكند و مىگويد : من مورد تجاوز واقع شدم !
وَ قالُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ مَلَكٌ .
« لَوْ لا »
به معناى هلّا ( اعتراض ) است . ضمير
« عَلَيْهِ »
به محمّد صلّى اللّه عليه و آله و ضمير
« قالُوا »
به مشركان قريش برمىگردد . آنها از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله درخواست كردند كه خداوند به همراه او فرشتهاى را مبعوث كند تا بر درستى ادّعاى او گواهى دهد و ياور او در اجراى رسالتش باشد . نظير آيهء فوق ، اين آيه است : « گفتند : چيست اين پيامبر را كه غذا مىخورد و در بازارها راه مىرود ؟ چرا فرشتهاى بر او فرود نمىآيد تا با او بيمدهنده باشد ؟ » . « 2 »
وَ لَوْ أَنْزَلْنا مَلَكاً لَقُضِيَ الْأَمْرُ ثُمَّ لا يُنْظَرُونَ ؛
اگر خداوند فرشتهاى به سوى آنان مىفرستاد در مدّت يك چشم برهم زدن مىمردند . ممكن است بپرسيد : چه ملازمهاى وجود دارد ميان فرستادن فرشته به سوى آنان و هلاكت فورى آنها ؟
برخى از مفسّران پاسخ دادهاند كه مردم وقتى فرشته را ببينند ، از ترس ، جان خود را از دست مىدهند . البتّه ، اين سخن هيچ پايه و اساسى ندارد .
ديگران گفتهاند : در حكمت خداوند چنين گذشته است كه هركس با فرشته
هامش
( 1 ) . يوسف ( 12 ) آيهء 103 .
( 2 ) . فرقان ( 25 ) آيهء 7 .