چرا دستهايش را به دستبندهاى طلا نياراستهاند ؟ و چرا گروهى از فرشتگان همراهش نيامدهاند ؟ » . « 1 »
برايناساس ، اگر كسى گفته باشد و يا بگويد : خداوند فلانى را ثروتمند كرده ؛ چون آدم خوبى است ، در واقع با منطق فرعون سخن مىگويد و با معيار شيطان ديگران را با ديگران مقايسه مىكند . . . . حكمت خداوند بر اين قرار گرفته است كه در قيامت در برابر عمل نيك پاداش دهد و در برابر كار بد مجازات كند نه در اين دنياى فانى . آرى ، اين عالم خانهء عمل و آن عالم خانهء بازجويى از اين عمل است . بهعلاوه ، بيشتر داشتن فرد ناپاك ، گاهى موجب شدّت عذاب و مجازات وى مىشود :
« واگذارشان تا بخورند و بهرهور شوند و آرزو به خود مشغولشان دارد ، زودا كه خواهند دانست » . « 2 » « از اين جهان متمتع مىشوند و چون چهارپايان مىخورند و جايگاهشان آتش است » . « 3 »
خلاصهء سخن آنكه روزى به دو چيز بستگى دارد : تلاش و ارادهء خدا . بنابراين ، كسى كه تلاش نمىكند ، بارى بر دوش مردم است و كسى كه تلاش مىكند ، اگر خدا بخواهد او را فراوان روزى مىدهد و اگر بخواهد اندك مىدهد . اين حقيقت در فطرت انسان نهفته است و بهطور ناخودآگاه بدان عمل مىكند . بهعنوان مثال : تاجر از خدا مىخواهد كه از طريق رونق يافتن كالايش و روى آوردن مردم بدان او را روزى دهد . كشاورز از خدا مىخواهد كه با نزول باران به وى روزى دهد و از او درخواست نمىكند كه بدون باران براى او كشت را بروياند . و اينك من از خدا مىخواهم كه بر فرزندم توفيق دهد تا درس بخواند و در امتحانش قبول شود و از او نمىخواهم كه به دانشگاه الهام كند تا بدون درس خواندن و امتحان به وى گواهىنامه اعطا كند .
ضربالمثل است : « كسىكه تلاش كند سود مىبرد » . البتّه ، گاهى شخص سعى مىكند
هامش
( 1 ) . زخرف ( 43 ) آيهء 53 - 51 .
( 2 ) . حجر ( 15 ) آيهء 3 .
( 3 ) . محمّد ( 47 ) آيهء 12 .