مشترك ، صاحبان يهودى و مسيحى كمپانىها را به يكديگر نزديك و حتّى متحد ساخته است ؛ لكن اين اتحاد بر پايهء تجارت است ، نه بر پايهء ديانت .
يهود و آتش جنگ
كُلَّما أَوْقَدُوا ناراً لِلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا اللَّهُ .
واژهء « حرب » نخستين بار براى كشتار وضع شد و قرنهاى متمادى به همين معنا به كار مىرفت . با گذشت زمان معناى اين واژه تغيير كرد و در حال حاضر به معناى ضدّ صلح ، امنيت و آسايش بهكار مىرود . بر اين اساس ، هر كشورى كه از اشغال و تجاوز كشورى نيرومندتر از خود بيم داشته باشد و يا بر اثر وجود جنگ در يكى از كشورهاى ديگر ، قيمت ما يحتاج زندگى در اين كشور بالا رود ، چنين كشورى در حال جنگ است ، هرچند كشتار و خونريزى در سرزمين آن نباشد ؛ چراكه اثر جنگ در آن پديدار گشته و مقدار زيادى از امنيت و آسايش خود را از دست داده است .
با توجه به اين نكته ، مىپرسيم : آيا مراد از « حرب » در آيهء شريفه ، خصوص كشتار است و يا فقدان امنيت و آسايش را نيز دربر مىگيرد ؟ وانگهى اگر مقصود از اين آيه يهود است - چنانكه مفسّران گفتهاند - پس دربارهء جنگ پنجم ژوئن سال 1967 كه يهود آتش آن را برافروخت و تاكنون همچنان ادامه دارد ، « 1 » چه پاسخى خواهيد داد ؟
پاسخ : مقصود از واژهء « حرب » در آيه ، خصوص كشتار است ؛ زيرا غير از اين ، در آن روز معنايى نداشت . امّا دربارهء جنگ ژوئن به ترتيب زير پاسخ مىدهيم :
1 . مفسّران بر اين مطلب وحدت نظر دارند كه مراد از يهود ، كسانى هستند كه عليه پيامبر خدا و مسلمانان توطئه مىكردند ؛ چراكه در كتابهاى سيرهء نبوى آمده است :
يهوديان مدينه با مشركان ، عليه پيامبر و اصحابش همپيمان شدند و برخى از يهوديان
هامش
( 1 ) . متن عربى اين تفسير در سال 1968 ؛ يعنى يك سال پس از جنگ ژوئن 1967 چاپ شد . از آن زمان تاكنون ، اسرائيل يك جنگ كلاسيك ديگر را در اكتبر 1973 بر اعراب تحميل كرد و بارها نيز به لبنان حمله كرد ( مترجم ) .