يهودى و مسيحى ديگران را اذيت نكند ، ما دست نيكى و احسان به سوى او دراز مىكنيم ، هرچند وى نبوت محمّد صلّى اللّه عليه و آله و قرآن را قبول ندارد . خداوند متعال مىگويد :
« خدا شما را از نيكى كردن و عدالت ورزيدن با آنان كه با شما در دين نجنگيدهاند و از سرزمينتان بيرون نراندهاند ، بازنمىدارد . خدا كسانى را كه به عدالت رفتار مىكنند دوست دارد . جز اين نيست كه خدا از دوستى ورزيدن با كسانى كه با شما در دين جنگيدهاند و از سرزمين خود بيرونتان راندهاند يا در بيرون راندنتان همدستى كردهاند شما را بازدارد . و هركه با آنها دوستى ورزد از ستمكاران خواهد بود » . « 1 »
اگر ما اين آيه را ، كه مسلمانان را به نيكى و احسان به همهء طوايف و پيروان اديانى كه با مسلمانان دشمنى ندارند دعوت مىكند ، به آيهاى كه در مقام تفسير آن هستيم ، عطف كنيم و اين دو آيه را در يك كلام گرد آوريم ، معنايش اين مىشود : اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! يهوديان و مسيحيان را مادامى كه با شما به دشمنى و جنگ برخيزند به دوستى نگيريد ؛ امّا اگر آنان بخواهند بهطور مسالمتآميز با شما زندگى كنند ، شما نيز با آنها برخورد و معاشرت نيكو داشته باشيد و همگى با يكديگر دوستانه زندگى كنيد و حتّى به آنان نيكى نماييد و عدالت در پيش گيريد ؛ چرا كه خداوند عدالت و نيكى را به تمام آفريدههايش ، چه مؤمن باشند چه كافر ، دوست دارد . لكن با يك شرط و آن اينكه ، جنايتى بر كسى مرتكب نشده باشد ؛ زيرا تمام مردم عيال خدا هستند و محبوبترين آنان نزد خدا كسى است كه از همه بيشتر به عيال او سود برساند .
بنابراين ، عامل خوشرفتارى با هر انسانى ، در نزد خدا آن است كه اين انسان با ديگران بدرفتارى نكند ؛ امّا كسى كه خدا را انكار مىكند و كافر مىشود ، اين مسئله به ضرر خود اوست . پيشتر دربارهء دوستى مؤمن با كافر و نيز انواع و اقسام آن ، در تفسير آيهء 30 از سورهء آل عمران ، به تفصيل سخن گفته شد .
بدين مناسبت بايد اشاره كنيم كه اگر ما مسلمانان از يهود نفرت داريم ، تنها بدان
هامش
( 1 ) . ممتحنه ( 60 ) آيهء 8 و 9 .