تفسير
إِنَّ اللَّهَ اصْطَفى آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْراهِيمَ وَ آلَ عِمْرانَ عَلَى الْعالَمِينَ .
محمّد بن يوسف مشهور به ابو حيّان اندلسى در تفسير كبير خود به نام البحر المحيط گفته است :
« عبد اللّه « و آل محمّد على العالمين » قرائت كرده است » . « 1 » حال ، اين قرائت درست باشد و يا نباشد ، آيهء
« إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً »
« 2 » براى اثبات اين موضوع همين كافى است كه خداوند « آل محمّد » را برگزيد و عظمت و منزلت آنها در نزد او از همهكس بيشتر است ؛ زيرا محمّد صلّى اللّه عليه و آله بر تمامى پيامبران الهى برتر مىدارد . بنابراين ، خاندان او نيز از همهء خاندانها برتر است . [ همانگونه كه در حديث آمده : ] حتى علماى امّت او همانند انبياى بنى اسرائيل يا افضل از آنهايند - البته عين الفاظ حديث را به خاطر ندارم - بهويژه اگر اين علما از آل پيامبر باشند كه در آن صورت به شهادت خداوند ، از انبياى بنى اسرائيل برترند .
در هرصورت ، خداوند [ آيهء شريفه را ] با ذكر آدم آغاز كرده ؛ زيرا او ابو البشر اوّل است . آنگاه نوح را در مرتبهء دوم آورد ، كه وى ابو البشر دوم است ؛ چراكه تمامى ساكنان روى زمين ، تنها از نسل او ، يعنى از سه فرزندش : سام ، حام و يافث مىباشند ؛ به اين دليل كه خداوند تمام مردم را به وسيلهء طوفان از بين برد و تنها نوح را باقى گذارد .
خداوند ، آدم و نوح را برگزيد و نه خاندان آنها را و به همين دليل ، نام آنان را با « آل » همراه نساخت . امّا ابراهيم و عمران را به همراه خاندان آنها برگزيد . همانگونه كه آدم و نوح پدران بشر هستند ، ابراهيم عليه السّلام پس از نوح ، پدر همهء انبياست ، زيرا تمامى پيامبران از نسل او هستند .
هامش
( 1 ) . منظور اين است كه عبد اللّه ، در آيهء فوق پس از آل ابراهيم و آل عمران ، « آل محمّد » را نيز به عنوان بخشى از آيه قرائت كرده است « مترجم » .
( 2 ) . احزاب ( 33 ) آيهء 33 .