متعلق است به
« مُسْتَقِيماً » ،
نه به
« يَهْدِيهِمْ »
و يا اينكه متعلق به محذوف و حال از « الصراط » مىباشد و معناى آن اين است : « يهديهم اللّه صراطا مؤديا إليه تعالى » .
تفسير
يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَكُمْ بُرْهانٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ نُوراً مُبِيناً .
در آيات پيشين دلايلى عليه يهود و نصارا بيان شد . خداوند پس از آنكه حجت را بر همگان تمام مىكند ، مردم را به ايمان آوردن به محمّد صلّى اللّه عليه و آله و قرآن كريم فرامىخواند . مفسران بر اين موضوع وحدتنظر دارند كه مراد از برهان ، محمّد صلّى اللّه عليه و آله و مراد از نور مبين ، قرآن است .
و هركدام از سنت محمّد صلّى اللّه عليه و آله و كتاب خدا ، دليلى قاطع است براى اثبات حق و ابطال باطل ، و نيز نور آشكارى است كه رهنمون مىشود به آنچه استوار است ؛ زيرا اين دو ، تنها آنچه را از سوى خدا وحى شده بيان مىكنند .
« قُلْ ما كُنْتُ بِدْعاً مِنَ الرُّسُلِ وَ ما أَدْرِي ما يُفْعَلُ بِي وَ لا بِكُمْ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا ما يُوحى إِلَيَّ وَ ما أَنَا إِلَّا نَذِيرٌ مُبِينٌ ؛
« 1 » بگو : من نوآمدهاى از پيامبران نيستم و نمىدانم كه بر من ، يا بر شما چه خواهد رفت . من از چيزى ، جز آنچه به من وحى مىشود ، پيروى نمىكنم و من جز بيمدهندهء آشكار نيستم » .
« قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ ؛
« 2 » بگو : اگر شما خدا را دوست مىداريد ، از من پيروى كنيد تا خدا شما را دوست بدارد » .
امّا دليل بر اينكه سنت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و قرآن كريم ، وحى خدا و برهان و نور مىباشند ، به چند كلمهاى كه در تفسير يكى از آيات گفته مىشود ، خلاصه نمىشود . دانشمندان دراينباره صدها كتاب نوشتهاند . مقدارى از مطالب آنها را در لابهلاى اين تفسير يادآورى كرديم و مقدارى را هم به مناسبتهاى ديگر يادآورى خواهيم كرد و بر جويندهء حق است كه تحقيق و تفحص كند . البته ، ما يك چيز را از اين جويندهء حق
هامش
( 1 ) . احقاف ( 46 ) آيهء 9 .
( 2 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 31 .