از پيامبر دريافت مىكند ؛ نظير عواملى كه باعث ايمان آوردن انسان [ به خدا و روز قيامت و . . . ] مىشود و دلايلى كه انسان را به سوى خير دنيا و آخرت راهنمايى مىكند ، بفهمد و زمانى كه آن را فهميد ، بدان اعتراف و اقرار كند و ترديدى به خود راه ندهد .
پس از اين مقدمه كه براى شناخت موضوع مورد بحث لازم بود ، برمىگرديم به سؤال اصلى : آيا همهء پيامبران شرقى هستند ؟ پاسخ مىدهيم : خير ، ابدا چنين نيست و اگر خبرهاى پيامبران امتهاى غرب و برخى از امتهاى شرق به ما نرسيده ، بدان معنا نيست كه خداوند كسى را از ميان خود اين امتها به سوى آنان نفرستاده است . به علاوه ، براى اتمام حجت بر غربىها ، ضرورتى ندارد كه پيامبر از خود آنان و در ميان آنان باشد ، بلكه ممكن است پيامبر ، شرقى باشد و رسالت او همگانى ، به طورى كه شرق و غرب را فراگيرد و تبليغ اين رسالت نيز به وسيلهء جانشينان اين پيامبر و نمايندگانى از سوى او ، يا از سوى آن مردم صورت گيرد ؛ چنانكه پيامبر اسلام ، حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله چنين مىباشد و خدا او را چنين مورد خطاب قرار داده است :
« وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيراً وَ نَذِيراً وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ ؛
« 1 » تو را به پيامبرى نفرستاديم ، مگر بر همهء مردم ؛ مژدهدهنده و بيمدهنده ، ولى بيشتر مردم نمىدانند » .
و نيز فرمود :
« وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ ؛
« 2 » نفرستاديم تو را جز اينكه مىخواستيم به مردم جهان رحمتى ارزانى داريم » .
برخى از كتابهاى دينى بسيار قديمى اشاره كردهاند كه رسالت محمّد صلّى اللّه عليه و آله همگانى و رحمت براى جهانيان است و بالاتر از اين ، عينا نام ابو لهب و دشمنى او با پيامبر خدا را يادآور شدهاند . عبد الحق فديارتى ، در كتاب محمّد فى الأسفار الدينية العالمية گفته است :
نام پيامبر عربى در ساماويدا كه يكى از كتابهاى برهمايىهاست با لفظ عربىاش ،
هامش
( 1 ) . سبأ ( 34 ) آيهء 28 .
( 2 ) . انبياء ( 21 ) آيهء 107 .