وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ فِي شَيْءٍ ؛
هركه چنين كند ، او را با خدا رابطهاى نيست ؛ زيرا ظاهر آيه آن است كه خداوند از كسانىكه با كافران رابطهء دوستى برقرار كنند ، بيزار است . [ و روشن است كه ] هركس ، خدا از او بيزارى جويد ، كافر است . اين موضوع را آيهاى ديگر نيز تأييد مىكند ، آنجا كه خداوند مىفرمايد :
« وَ مَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ ؛
« 1 » هركس از شما كه ايشان [ يهود و نصارا ] را به دوستى گزيند ، در زمرهء آنهاست » . همچنين در آيهء ديگر مىگويد :
« لا تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ يُوادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لَوْ كانُوا آباءَهُمْ أَوْ أَبْناءَهُمْ أَوْ إِخْوانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ ؛
« 2 » نمىيابى مردمى را كه به خدا و روز قيامت ايمان آورده باشند ، ولى با كسانىكه با خدا و پيامبرش مخالفت مىورزند دوستى كنند ، هرچند آن مخالفان ، پدران يا فرزندان يا برادران يا قبيلهء آنها باشند » .
ظاهر اين آيات دلالت دارد كه هركس كافر را دوست بدارد ، كافر است . البتّه بايد يادآور شد كه دوستى با كافر انواع مختلفى دارد كه برخى موجب كفر مىشود و برخى ديگر نمىشود كه در ذيل تفصيل اين موضوع را بيان مىكنيم :
اقسام دوستى با كافر
هركس بگويد : « لا إله إلّا اللّه ، محمّد رسول اللّه » از مسلمانان به شمار مىآيد و هرچه براى ديگر مسلمانان باشد ، براى وى نيز هست . از اين مسئله چند مورد استثنا شده است ؛ از آنجمله : آنكه با كافران رابطهء دوستى برقرار كند . جزئيات اين دوستى از قرار زير است :
1 . شخص [ در عين حال كه كلمهء توحيد را بر زبان جارى مىكند ] ، از كفر كافران راضى باشد . چنين فردى محال است كه مسلمان شمرده شود ؛ زيرا رضايت به كفر ، كفر است .
هامش
( 1 ) . مائده ( 5 ) آيهء 51 .
( 2 ) . مجادله ( 58 ) آيهء 22 .