استعمار به سرزمين مقدس و اخراج ساكنان آن از خانههايشان مقايسه كنم . و از اين مقايسه به درس و اندرزى برسم كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و مسلمانان از هجرت خود گرفتند . آنان در اين هجرت چگونه نقشههايى را پياده كردند كه در نتيجهء آن ، مسلمانان به اوج پيروزى بر دشمنان خود رسيدند و ستم و تجاوز آنها را نابود كردند و نيز چگونه سران قريش را ، كه پيامبر را از مكه بيرون كرده بودند ، ذليلانه پيش روى پيامبر نگاه داشتند و آنها به سخن او كه مىفرمود : « تصور مىكنيد با شما چه كنم ؟ » گوش فرا مىدادند .
برخى گمان مىكنند كه هدف نخست و اصلى هجرت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و مسلمانان صرفا آن بود كه آنها مىخواستند براى حفظ دين خود از مشركانى كه آنان را آزار مىدادند و از برگزارى شعاير و اعمال دينى منع مىكردند فرار كنند ، همانند عابد و زاهدى كه به مسجد پناه مىبرد تا نمازش را به دور از غوغا و سروصدا به جاى آورد ؛ لكن اين نظريه ابدا صحت ندارد ؛ چراكه هجرت مسلمانان ژرفتر و بالاتر از اين چيزها بود و دليل بر اثبات اين مدعا نتايج و اهدافى است كه هجرت دربر داشت . هجرت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله علاوه بر اينكه به منظور برگزارى مراسم و اعمال دين بود ، يك برنامهء از پيش طرحريزى و ترسيمشده نيز بود . هجرت مقدمهاى محسوب مىشد براى يك جنگ تمامعيار و تعيينكننده و درواقع به منزلهء جابهجايى نيروها بود تا از يك موضع مناسب به ضد حمله بپردازند و آنچنان ضربهاى كوبنده بر پيكر او وارد سازند كه ديگر بلند نشود .
پيامبر صلّى اللّه عليه و آله پس از آنكه به مدينه رسيد ميان اصحابش برادرى برقرار ، و دلهاى پراكنده و مخالف را متحد كرد و زنگار نژادپرستى و كينهتوزى را از آنها سترد . پس از اين مرحله ، مسلمانان را به جهاد و دفاع از كيان و عقيدهء خود ترغيب و تشويق كرد و بهشت را براى كسى كه در راه خدا كشته شود ضمانت نمود و همچنين عزت و كرامت دنيا و آخرت را براى كسى كه از كشته شدن رهايى يافته بود . هنگامى كه اين
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 663
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص٦٦٣