يكتا و بىشريك و مقام دوم ، تنها براى محمّد صلّى اللّه عليه و آله است و نه براى كسى ديگر به همراه او . ايمان به خدا و محمّد صلّى اللّه عليه و آله در يك رتبه قرار دارد ؛ زيرا هركدام ركنى استوار از اركان اسلام است ، و ايمان به اسلام با ايمان به يكى از آن دو بدون ديگرى ، تحقق پيدا نمىكند . بر اين اساس ، خلافت ، صحابى بودن ، جهاد و امثال آن ، فرعى بر ايمان به نبوت ، و نبوت اصل است و فرع با اصل قياس نمىشود .
ثانيا ، معناى ظاهر لفظ « مجاهدين » در آيهء
« وَ فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهِدِينَ »
به اعتراف خود رازى در تفسيرش ، جهاد با شمشير است ، نه جهاد ديگر ؛ لكن او از آنچه خودش گفته ، غفلت كرده است و خود خويشتن را نقض كرده است . اكنون ، ظاهر آيه و همهء تفاسير را رها و به كسى رجوع مىكنيم كه قرآن به قلب او نازل شده است و از او مىپرسيم :
چه كسى از همه افضل است ؟ و به پاسخ او گوش فرامىدهيم .
مسلم در صحيح خود روايت كرده است كه مردى از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله پرسيد : چه كسى از همهء مردم بهتر است ؟ پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « مردى كه در راه خدا با جان و مالش جهاد كند » . همهء ما مىدانيم كه جهاد على عليه السّلام از همگان بيشتر بود ، بنا به تعبير خود رازى ، در نتيجه على عليه السّلام از همه افضل است . البته ، به استثناى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله چراكه بالاتر از مقام نبوت ، جز مقام الوهيت ، مقامى نيست . همچنين همهء ما مىدانيم كه جهاد با شمشير و جان بهتر از جهاد با مال است ؛ زيرا مال در راه جان داده مىشود ، نه جان در راه مال .
ثالثا ، پيامبر اعظم صلّى اللّه عليه و آله ، چنانكه پيشتر گفتيم ، دلايل و بينات را از پيش خود بيان ، و شبهات و گمراهى را بر طرف نكرد ، بلكه خدا آنها را به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله تلقين و او عينا به مردم ابلاغ مىكرد :
« قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَها أَوَّلَ مَرَّةٍ ؛
« 1 » بگو : آن را كسى زنده مىكند كه نخستينبار ايجادش كرده است » .
« قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكائِكُمْ مَنْ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ ؛
« 2 » بگو :
هامش
( 1 ) . يس ( 79 ) آيهء 79 .
( 2 ) . يونس ( 10 ) آيهء 34 .