على و ابو بكر
رازى چنين گفته است :
شيعه مىگويد : آيهء
« فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهِدِينَ عَلَى الْقاعِدِينَ أَجْراً عَظِيماً »
دلالت دارد كه على افضل از ابو بكر است ؛ زيرا على بيشتر جهاد كرد . بنابراين ، بهاندازهء تفاوت در جهاد ، على عليه السّلام از مجاهدان بوده ، و ابو بكر از كسانى بوده كه در جهاد شركت نداشته است . وقتى چنين باشد ، على افضل از ابو بكر است ؛ چراكه خدا مىگويد :
« فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهِدِينَ عَلَى الْقاعِدِينَ أَجْراً عَظِيماً » .
آنگاه ، رازى در پاسخ شيعه گفته است : « در پاسخ آنان گفته مىشود : شركت على در كشتن كفّار از شركت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در قتل آنان بيشتر بوده است . بنابراين ، براساس همين آيه ، بر شما لازم است كه بگوييد : على افضل از محمّد صلّى اللّه عليه و آله است . و اين ، سخنى است كه هيچ خردمندى آن را نمىگويد . اگر بگوييد جهاد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله با كفّار ، بيش از جهاد على عليه السّلام با آنان بوده است ؛ زيرا پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از طريق بيان دلايل و بينات و بر طرف كردن شبهات و گمراهىها با كفار جهاد مىكرد و اين جهاد كاملتر و بهتر از آن جهاد [ ؛ يعنى جهاد با شمشير ] است . ما در پاسخ مىگوييم : شما اين سخن را از ما دربارهء ابو بكر نيز بپذيريد » .
اين سخن فيلسوف مفسران ، نمىگوييم لغزش است ، بلكه نوعى غفلت و چرت زدن است ، به چند دليل :
اوّلا ، هركس كه يكى از اصحاب پيامبر را در بيان دلايل و بينات به خود پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بسنجد ، چه بخواهد و چه نخواهد از دين اسلام بيرون رفته است ، مگر اينكه مقايسهء مزبور به جهت شبههاى باشد كه در ذهنش ايجاد شده است ؛ زيرا محمّد صلّى اللّه عليه و آله چنانكه خواهيم گفت ، دلايل و بينات را از طريق وحى بيان مىكند ، درحالىكه اصحاب او اين دلايل و بينات را از وى مىگيرند و بيان مىكنند . بنابراين ، مقام نخست از آن خداى