نسبت داده مىشود عمل نكنيم ، مگر اينكه عكس آن ثابت شود . لكن اگر ميان نظريّهاى كه مىگويد : « تمام گروهها در آتشند » و نظريّهاى كه مىگويد : « تمام آنها در بهشتند » مخيّر شويم بهشت را بر آتش برمىگزينيم ؛ زيرا اوّلا ، بهشت به رحمت خدا نزديكتر است . ثانيا ، تعداد گروههاى اسلامى براساس اختلاف در اصول به 73 نمىرسد ، و اختلاف در فروع نيز موجب دخول در آتش نمىشود ؛ چه اينكه خطاى در فروع ، درصورتىكه با احتياط و پس از تلاش و اجتهاد باشد ، [ از سوى خداوند ] بخشيده خواهد شد . چهقدر فاصله است ميان اين حديث و سخن ابن عربى در كتاب الفتوحات كه مىگويد : به بركت اهل بيت عليه السّلام هيچ فردى از امّت محمّد صلّى اللّه عليه و آله عذاب نمىشود . ( به تفسير آيهء 39 از سورهء بقره ، عبارت « اهل البيت » نگاه كنيد ) . فَإِنْ حَاجُّوكَ فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلَّهِ وَ مَنِ اتَّبَعَنِ . بسيار اتّفاق مىافتد كه عالم طرفدار حق به فردى لجباز و طرفدار باطل گرفتار مىشود . اين گرفتارى جز با روىگردانى از اين فرد درمان ديگرى ندارد ؛ زيرا آنكه با تندخو و فتنهجويى ژاژخواه ، بستيزد ، با وى در گناه شريك شده است . امام على عليه السّلام فرمود : « كسى كه در نزاع و خصومت پا بفشرد ، گناه كرده است » . و بر اين اساس است كه خداوند به پيامبر بزرگوار خود دستور داد كه به اهل باطل و معاندان توجّهى نكند ؛ چراكه دلايل و براهين بر آنان تمام شده است : « فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغُ وَ عَلَيْنَا الْحِسابُ ؛ « 1 » آنچه بر عهدهء توست تبليغ است و آنچه بر عهدهء ماست حساب كشيدن » . « 2 » وَ قُلْ لِلَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ ؛ يعنى يهود و نصارا وَ الْأُمِّيِّينَ ؛ يعنى مشركان عرب . اينكه خداوند آنها را امّى خوانده به سبب آن است كه آنان ، جز اندكى خواندن
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى )ج ٢ — صفحة 57
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص٥٧
هامش
( 1 ) . رعد ( 13 ) آيهء 40 .
( 2 ) . رعد / 40 .