و تصديق همان اقرار و اقرار همان اداى وظيفه و اداى وظيفه همان عمل كردن [ به دستورات خداوند ] است » .
وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلَّا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ .
برخى گفتهاند : مقصود از اهل كتاب در اينجا يهود است . برخى گفتهاند : نصاراست . بعضى گفتهاند : هردو طايفه هستند و همين قول ، درست است ، چراكه لفظ
« الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ »
عامّ است و دليلى براى تخصيص اين لفظ بر يكى از آندو وجود ندارد . آنچه عموميت را تأييد مىكند ، آن است كه خداوند در آيهء 14 از سورهء مائده به اختلاف مسيحيان با يكديگر اشاره مىكند :
« وَ مِنَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّا نَصارى أَخَذْنا مِيثاقَهُمْ فَنَسُوا حَظًّا مِمَّا ذُكِّرُوا بِهِ فَأَغْرَيْنا بَيْنَهُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ ؛
از كسانىكه گفتند : ما نصرانى هستيم ، پيمان گرفتيم . پس قسمتى از اندرزهايى را كه به آنها داده بوديم ، فراموش كردند و ما نيز ميان آنها تا روز قيامت كينه و دشمنى انداختيم » .
همچنين خداوند در آيهء 64 از همين سوره به اختلاف موجود در ميان يهوديان اشاره مىكند :
« وَ قالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ
. . .
وَ أَلْقَيْنا بَيْنَهُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ ؛
يهود گفتند : دست خدا بسته است . . . ما تا روز قيامت ميانشان دشمنى و كينه افكندهايم » .
از موضوعاتى كه يهود در مورد آن اختلافنظر دارند ، موضوع « زندگى پس از مرگ » است : برخى از آنان مىگويند : زنده شدن پس از مرگ ابدا وجود ندارد ، نه در اين جهان و نه در جهان ديگر و كيفر بدكردار و پاداش نيكوكار نيز در همين سرا داده مىشود . گروهى ديگر مىگويند : مردگانى كه صالح هستند بار ديگر در همين جهان زنده مىشوند تا ، چنانكه از آنها نقل مىشود ، در دولت مسيح عليه السّلام كه در آخر الزّمان خواهد آمد ، شركت كنند . و اختلافاتى از اين قبيل ، كه در ميان يهوديان به چشم مىخورد .
عقيدهء مسيحيّت نيز تحوّلات گوناگونى به خود ديده و مراحل زيادى را پشتسر