يعقوب به فرزندان خود گفت : اى فرزندان من ! خدا اين دين را براى شما برگزيده است ، مباد بميريد بىآنكه مسلمان باشيد » . دربارهء يوسف گفته است : « أَنْتَ وَلِيِّي فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ تَوَفَّنِي مُسْلِماً وَ أَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ ؛ « 1 » تو در دنيا و آخرت كارساز منى . مرا مسلمان بميران و قرين شايستگان ساز » . دربارهء موسى گفته است : « وَ قالَ مُوسى لقومه يا قَوْمِ إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُسْلِمِينَ ؛ « 2 » موسى گفت : اى قوم من ! اگر به خدا ايمان آوردهايد و مسلمان هستيد ، به او توكّل كنيد » . دربارهء امّت عيسى عليه السّلام فرموده است : « وَ إِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى الْحَوارِيِّينَ أَنْ آمِنُوا بِي وَ بِرَسُولِي قالُوا آمَنَّا وَ اشْهَدْ بِأَنَّنا مُسْلِمُونَ ؛ « 3 » به حواريون وحى كردم : به من و به پيامبر من ايمان بياوريد ؛ گفتند : ايمان آورديم و گواه باش كه ما مسلمان هستيم » . آيهاى كه از تمام آيات ديگر در اين زمينه ، صراحت بيشترى دارد و اوّلين و آخرين ، اعمّ از انبيا و تابعان آنان و تابعان تابعان آنان را شامل مىشود ، آيهء 85 از سورهء آل عمران است : « وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرِينَ ؛ هركس كه دينى جز اسلام اختيار كند ، از او پذيرفته نخواهد شد و در آخرت از زيانديدگان خواهد بود » . از آنجا كه از يك سو خداوند [ دين را ] تنها از مسلمانان مىپذيرد و از سوى ديگر از آدم ، نوح ، ابراهيم ، موسى ، عيسى و تمام پيامبران و تابعان آنان پذيرفته است ، به اين نتيجهء قطعى مىرسيم كه تمام پيامبران از آدم تا محمّد صلّى اللّه عليه و آله ، و ايمان آورندگان بدانان ، همگى از مسلمانان هستند . امام على عليه السّلام فرمود : « اسلام همان تسليم و تسليم همان يقين و يقين همان تصديق
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى )ج ٢ — صفحة 54
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص٥٤
هامش
( 1 ) . يوسف ( 12 ) آيهء 101 .
( 2 ) . يونس ( 10 ) آيهء 84 .
( 3 ) . مائده ( 5 ) آيهء 111 .