ملامست زنان ، نزديكى با آنهاست .
تيمّم : در لغت به معناى قصد و در شريعت به معناى طهارت با خاك است .
صعيد : روى زمين .
طيّب : پاك .
اعراب
« وَ أَنْتُمْ سُكارى » ،
مبتدا و خبر و جمله ، حال براى « واو » در
« لا تَقْرَبُوا »
است .
« وَ لا جُنُباً »
عطف بر حال و گويى خداوند فرموده است : « لا تقربوا الصّلاة سكارى و لا جنبا » .
« عابِرِي سَبِيلٍ »
بنابر حاليّت منصوب است ؛ چراكه مستثنى منه كه « احوال » بوده در كلام ذكر نشده است . معناى جمله چنين مىشود : « لا تقربوا الصّلاة أو موضع الصّلاة و أنتم جنب فى جميع الأحوال إلّا في حال عبوركم » . اين نوع استثنا ، استثناى مفرغ ناميده مىشود . كلمه « الّا » در اينجا مهمل است و عمل نمىكند و مابعد آن ، بنابر اقتضاى ماقبلش اعراب داده مىشود . مؤلف مجمع البيان گفته است :
« عابِرِي سَبِيلٍ »
بنابراينكه مستثناست ، منصوب مىباشد . اين نظريه بهطور آشكار ، اشتباه است ؛ زيرا چنانكه پيشتر گفتيم ، « الّا » در اينجا مهمل است . كسانىكه در تيمّم قائل به وجوب مسح تمام صورت و دو دست هستند ، گفتهاند : « باء » در
« بِوُجُوهِكُمْ »
زائد است ؛ امّا كسانىكه قائل به وجوب مسح قسمتى از صورت و قسمتى از دو دست هستند ، گفتهاند : « باء » براى تبعيض است .
تفسير
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ وَ لا جُنُباً إِلَّا عابِرِي سَبِيلٍ حَتَّى تَغْتَسِلُوا .
در اينجا چند نكته مطرح است :
1 . اين خطاب پيش از تحريم شراب ، متوجّه مسلمانان بوده است . تحريم شراب