كه استاد [ منظورش شيخ محمد عبده است كه نظريهء غير اماميه را اختيار كرده است ] آن را برگزيده است ، نظريهء اماميه از مذهب جمهور اهل سنّت برتر بود » .
بنابراين ، رشيد رضا اعتراف مىكند كه نظريهء اماميّه از مذهب اهل سنّت بهتر است .
باوجوداين ، وى تنها به اين دليل نظريّهء اماميه را نمىپذيرد كه استادش آن را اختيار نكرده است . اين امر از امثال رشيد رضا عجيب است كه در تفسير خود ، بر تقليد و مقلّدان مىتازند و حتّى آنان را نه تنها از دايرهء علم كه از دايرهء دين نيز خارج مىدانند . « 1 »
خلاصه سخن آنكه اسلام به مرد مسلمان اجازه داده است كه با زن شوهردار در صورتى كه كنيز باشد و او را خريدارى كند و يا اين زن شوهردار ، مشرك باشد و در يك جنگ دينى كه در آن از اسلام دفاع مىكند او را به غنيمت گرفته باشد ، ازدواج كند .
ممكن است بپرسيد : « محصنات » جمع مؤنّث و معناى آن روشن است و نياز به توضيح ندارد بنابراين آوردن لفظ
« مِنَ النِّساءِ »
پس از « محصنات » چه سودى دارد ؟
پاسخ : قرآن در بسيارى از موارد ، قيد را براى توضيح و تأكيد مىآورد ؛ همانند
« وَ قَتْلِهِمُ الْأَنْبِياءَ بِغَيْرِ حَقٍّ »
« 2 » [ كه قيد به غير حق براى تأكيد است ] ؛ زيرا مىدانيم كه قتل انبيا جز از راه باطل نيست .
ثانيا ، ممكن است گمان شود مراد از « محصنات » ، تنها زنان مسلمان است . از اين رو ، قيد
« مِنَ النِّساءِ »
بيان مىكند كه مراد ، عموم زنان است ؛ چراكه عقد ازدواج محترم است ؛ خواه بر زن مسلمان خوانده شود و يا بر غير مسلمان .
كِتابَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ .
اين جمله تأكيد براى سخن خداى تعالى است كه پيشتر گذشت :
« حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ . . . » ؛
يعنى تحريم گروههاى مختلف از زنانى كه در قبل بيان شد ، امرى است كه از سوى خداوند واجب شده است و هركس مخالفت كند ، خداوند سبحان او را محاكمه و مجازات خواهد كرد .
هامش
( 1 ) . ر . ك : تفسير المنار ، آيات 165 - 167 سورهء بقره .
( 2 ) . نساء ( 4 ) آيهء 155 .