واژگان
عضل : سخت گرفتن و شدت . از اينگونه است : « الداء العضال ؛ درد شديد » .
مراد از فاحشة در اينجا زناست .
بهتان : دروغى است كه شخص مورد تهمت را به وحشت و حيرت مىاندازد ؛ زيرا دليلى بر ضدّ فرد دروغگوى زورگو ندارد .
افضاء : رسيدن به چيزى از طريق لمس كردن . اين كلمه از « فضاء » به معناى وسعت گرفته شده است . گويا مرد در همخوابگى ، آنچنان گشايشى براى همسرش فراهم مىكند و زن نيز براى مردش ، كه بيش از آن امكان ندارد .
ميثاق غليظ : پيمان محكم و استوار .
اعراب
مصدرى كه از
« أَنْ تَرِثُوا »
تأويل مىشود در موضع رفع و فاعل براى « ليحلّ » است ؛ يعنى « لا يحلّ لكم ارث النساء » .
« كَرْهاً »
مصدر و در موضع حال و به معناى « كارهات » است .
« لا تَعْضُلُوهُنَّ »
ممكن است محل آن نصب و عطف بر « لا ترثوا » باشد ؛ يعنى « لا يحل لكم ان ترثوا و لا أن تعضلوا » و نيز ممكن است به سبب فعل نهى ، محلا مجزوم باشد . مصدرى كه از
« أَنْ يَأْتِينَ »
تأويل مىشود بنابر حاليت ، منصوب است و به معناى « آتيات بفاحشة » مىباشد .
« بُهْتاناً وَ إِثْماً »
هردو مصدر و در موقعيت حال قرار دارند ؛ يعنى درحالىكه به زنان تهمت مىزنيد و گناه مىكنيد . و نيز جايز است كه مفعول لأجله باشند .
تفسير
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تَرِثُوا النِّساءَ كَرْهاً .
ظاهر آيه آن است كه نبايد با