آيه و آيات بعد از آنها ، كه دربارهء ارثند ، تفصيلى است براى سخن خداى تعالى كه پيشتر ذكر شد :
« لِلرِّجالِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ وَ لِلنِّساءِ . . . » .
1 .
يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ .
وقتى ميت ، هم پسر داشته باشد و هم دختر ، سهم پسر به اندازهء سهم دو دختر است . اگر افراد ديگرى نيز در ميراث به فرزندان ميت ضميمه شوند از قبيل زوج و زوجه ، يا پدر يا مادر و يا هردو با هم ، هريك سهم خود را به تفصيلى كه در زير خواهد آمد ، مىبرد و بقيه ، ميان پسران و دختران تقسيم مىشود . براى دختر ، به اتفاق همهء مذاهب اسلامى نصف سهم پسر است و اين قانون استثنا ندارد .
همچنين مذاهب اسلامى وحدتنظر دارند كه هرگاه ميت ، پسر و نيز اولاد اولاد [ نوه ] داشته باشد ، وجود پسر مانع از ارث اولاد اولاد مىشود ؛ خواه آنها پسر باشند ، يا دختر . اما اگر ميت يك دختر و يا بيشتر بر جاى گذارد و پسر نداشته باشد فقهاى مذاهب اسلامى اختلافنظر دارند . فقهاى مذاهب اربعه گفتهاند : يك دختر ، نصف ارث را برمىدارد و اگر دو دختر يا بيشتر باشند ، دو سوم را برمىدارند و بقيه به ديگر وارثان داده مىشود . شيعهء اماميه مىگويد : مال برجاىمانده از ميت ، تماما از آن دختر و يا دختران وى مىباشد و چيزى به ديگران تعلق نمىگيرد . تفصيل اين مسئله در كتاب ما به نام الاحوال الشخصية على المذاهب الخمسة موجود است .
2 .
فَإِنْ كُنَّ نِساءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثا ما تَرَكَ وَ إِنْ كانَتْ واحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ .
نويسنده مجمع البيان گفته است : « ظاهر سخن خداوند تعالى
« فَوْقَ اثْنَتَيْنِ »
آن است كه دو دختر استحقاق دو سوم ميراث را ندارند ؛ لكن امت اجماع كردهاند كه حكم دو دختر ، حكم دخترانى است كه بيش از دو تن مىباشند » .
[ به نظر نگارنده ] ديدگاه نويسندهء مجمع البيان درست است و ساير تعليل و تأويلهايى كه دربارهء
« فَوْقَ اثْنَتَيْنِ »
گفته شده ، خيالبافى است . البته اين موضوع چندان اهميت ندارد و مهم بيان اختلاف مذاهب اسلامى در ميراث يك دختر و يا