مؤاخذه نمىكند كه چرا نياموختهاند ، بلكه دانشمندان را بازخواست مىكند كه چرا [ به ديگران ] آموزش ندادهاند » .
اين سخن ، اصلى كلّى است كه به دانشمند و دين خاصّى منحصر نمىشود و نيز به آموزش يك اصل و يا فرع اختصاص ندارد . اين سخن خدا :
« إِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ . . . »
در عموميت ، مرادف اصل مزبور است ؛ زيرا جملهء
« أُوتُوا الْكِتابَ »
يهود ، نصارا و مسلمانان را دربر مىگيرد ، بلكه قرآن بهطور كلّى ، بهترين كتابهاست . همچنين وجوب بيان و تحريم كتمان ، نبوّت محمّد صلّى اللّه عليه و آله و ديگر اصول و فروع دين را شامل مىشود . لكن شمار بسيارى از مفسّران ، آيه را به علماى يهود كه نبوّت محمّد صلّى اللّه عليه و آله را كتمان كردند ، اختصاص دادهاند . برخى گفتهاند : آيه تنها يهود و نصارا را شامل مىشود ؛ چراكه آنان دلايل نبوّت محمّد صلّى اللّه عليه و آله را كه در تورات و انجيل وجود داشت ، كتمان كردند . اما بهتر آن است كه آيه را عام بدانيم ؛ زيرا دليلى بر تخصيص نداريم .
فَنَبَذُوهُ وَراءَ ظُهُورِهِمْ .
انداختن چيزى در پشت سر ، كنايه از عدم اهتمام و توجّه به آن است ؛ چنانكه نصب العين قرار دادن ، كنايه از اهمّيت زياد است .
وَ اشْتَرَوْا بِهِ ثَمَناً قَلِيلًا فَبِئْسَ ما يَشْتَرُونَ .
هركس به سبب ترجيح دنيا بر آخرت ، حق را پنهان كند ، دين خود را با ارزانترين قيمت به شيطان فروخته است . برخى از مردم تنها به پنهان كردن حق بسنده نمىكنند ، بلكه كتاب و سنّت را بر طبق خواستههاى اشراف و توانگران ، به طمع ثروت آنان ، تحريف مىكنند . اين گروه را « هم خداوند لعنت مىكند و هم ديگر لعنتكنندگان » .