« الَّذِينَ »
فاعل براى
« يَحْسَبَنَّ »
است
« أَنَّما »
ى اوّل به فتح همزه و « أنّ » اسم را نصب و خبر را رفع مىدهد . « ما » موصوله ، اسم « انّ » و
« خَيْرٌ »
خبر آن است . و مصدر مؤوّل ، جانشين دو مفعول براى
« يَحْسَبَنَّ »
مىباشد ، چنانكه مىگويى : « علمت أنّ زيدا قائما » .
« أَنَّما »
ى دوم به كسر همزه است و عمل نمىكند و به معناى حصر است . لام در
« لِيَزْدادُوا »
لام صيرورت و عاقبت مىباشد ؛ يعنى عاقبت مهلت دادن ، آن است كه گناهان آنان افزوده شود ؛ همانند اين آيه :
« فَالْتَقَطَهُ آلُ فِرْعَوْنَ لِيَكُونَ لَهُمْ عَدُوًّا وَ حَزَناً ؛
« 1 » خاندان فرعون يافتندش تا دشمنشان و سبب اندوهشان گردد » .
تفسير
وَ لا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسارِعُونَ فِي الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لَنْ يَضُرُّوا اللَّهَ شَيْئاً .
پيشتر گفته شد كه مشركان ، گروههايى را گرد آوردند و سپاهيانى را براى جنگ با رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مجهّز كردند و منافقان نيز آنها را كمك مىكردند و عليه مسلمانان توطئه مىساختند .
در اين آيه خداوند ، منافقان و مشركان را چنين توصيف مىكند كه آنها ستمگر و مشتاق دشمنى و پيكار با حق مىباشند . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از اين عمل آنها به شدّت غمگين و ناراحت مىشد . ازاينرو ، خدا به او فرمود : « غمگين مباش . . . » ؛ زيرا آنها نه به تو و نه به مسلمانان و نه به دين خدا نمىتوانند ضرر برسانند و بهزودى توطئه ايشان خنثى و شوكت آنها نابود خواهد شد و دين تو ، رونق پيدا مىكند و آوازهء آن بالا مىگيرد .
اينچنين بود و مدّتى نگذشت كه خداوند ، اسلام را در شرق و غرب عالم مسلّط و دشمنان را ، كه تا ديروز سعى در دشمنى و ستيز با آن داشتند ، نابود كرد .
يُرِيدُ اللَّهُ أَلَّا يَجْعَلَ لَهُمْ حَظًّا فِي الْآخِرَةِ وَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ .
اين ، سرنوشت تمامى كسانى است كه همچنان به ستم خويش ادامه مىدهند و از آن دست برنمىدارند تا آن گاه كه بر اين وضع مىميرند .
هامش
( 1 ) . قصص ( 28 ) آيهء 8 .