وَ اللَّهُ يُحْيِي وَ يُمِيتُ .
تمامى اجلها در دست اوست و جنگ ، سفر و . . . هيچ تأثيرى در آن ندارد ؛ زيرا گاهى مسافر و جنگجو زنده مىماند ، درحالىكه شخصى كه در خانه است و يا در جنگ حضور ندارد ، مىميرد . اين آيه ردّ سخن منافقان است كه مىگويند : هريك از سفر و جنگ ، سبب مرگ است .
وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ .
اين سخن تشويقى به فرمانبردارى از خدا و هشدارى است به كسانىكه در سخن و عمل ، به كافران اقتدا مىكنند .
وَ لَئِنْ قُتِلْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَحْمَةٌ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ .
هركس از حق و يا از خويش ، با شمشير ، يا قلم و يا زبانش دفاع كند و كشته شود ، در راه خدا كشته شده است . هركس براى زندگى ، يا دانش و يا هرچيزى كه به گونهاى به مردم سود مىرساند ، مبارزه و فداكارى كند و بميرد ، در راه خدا مرده است . هركس در راه خدا كشته شود و يا بميرد ، گناهانش آمرزيده مىشود و در دنيا و آخرت به مقامهاى بلندى خواهد رسيد .
« خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ » .
معناى اين سخن خدا آن است كه براى انسان مؤمن سزاوار است كه چيزى را برگزيند كه هرچند [ رسيدن به آن موكول به ] آينده است ؛ امّا هميشگى خواهد بود و آن ، مغفرت و رحمت خداست و چيزى را كه هرچند نقد است ، ولى از بين رفتنى است ، ترك كند و آن ، همان چيزى است كه شيفتگان لذّت و شهوت آن را گرد مىآورند .
وَ لَئِنْ مُتُّمْ أَوْ قُتِلْتُمْ لَإِلَى اللَّهِ تُحْشَرُونَ .
سرنوشت انسان ، همين است ؛ خواه زندگى خويش را به سبب كشته شدن از دست دهد و يا هرسبب ديگرى . همچنين انسان به سبب كارهايى كه در قبل انجام داده است ، پاداش داده مىشود ؛ اگر عمل او خير باشد پاداش او خير و اگر شر باشد پاداش او شر خواهد بود . شخص خردمند خود را براى آن روز آماده مىكند و به باطل و گفتن « اگر و مگر » سرگرم نمىشود .