« معبد سليمان » ياد مىشود ، درحالىكه ميان ابراهيم و سليمان چندين قرن فاصله است . نويسندهء تفسير المنار از كتابهاى يهود نقل كرده كه سليمان ، بيت المقدس را در سال 1005 پيش از ميلاد بنا كرد . امّا دليل بر اينكه ابراهيم كعبه را بنا كرد ، آثار روشنى است كه تا امروز برجاى مانده است و از آن جمله ، مقام ابراهيم عليه السّلام است .
عربها به تواتر نسلاندرنسل نقل مىكنند كه اين قسمت خاص از مسجد الحرام ، محل نماز و عبادت ابراهيم بوده است . بنابراين ، همانگونه كه نام معبد سليمان نشان مىدهد كه او بانى و سازندهء بيت المقدس بوده ، نام مقام ابراهيم نيز نشان مىدهد كه او پايهگذار و سازندهء كعبه بوده است . و كعبه كهنترين معبد است ، چون بانى آن ، در زمانى دور تر مىزيسته است .
وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً .
تفسير اين آيه در آيهء 125 از سورهء بقره :
« وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثابَةً لِلنَّاسِ وَ أَمْناً »
بيان شد . اين فضيلت ، به سبب دعاى ابراهيم نصيب خانهء كعبه شد .
او چنين دعا كرد :
« رَبِّ اجْعَلْ هذا بَلَداً آمِناً » .
« 1 » تفسير آن نيز در آيهء 126 از سورهء بقره بيان گرديد .
وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا .
استطاعت بر دو نوع است :
اوّل ، عقلى و آن عبارت است از : امكان رسيدن به مكّه و اين شرط نيست . دوم ، شرعى يعنى قدرت بدنى و مالى و امنيّت جانى و مالى و تأمين زندگى پس از بازگشت از حجّ .
وقتى اين شرايط كامل شد ، حج واجب مىشود . تفصيل موضوع را در كتابهاى فقه بجوييد .
وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ .
مراد از كفر در اينجا ، انكار است ، در صورتى كه آن را به اين نكته كه خانهء كعبه نخستين خانهاى است كه براى مردم ساخته شده و يا به عدم اعتقاد به وجوب حج ، برگردانيم . امّا اگر آن را به ترك حج به سبب سبك شمردن آن ، برگردانيم ، در آن صورت مراد از كفر ، فسق است .
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 126 .