خانهاى كه براى طاعت و پرستش بنا شد ، كعبه بوده است ، زيرا واژهء « ناس » عام است و تمام مردم را شامل مىشود و بديهى است كه تمام مردم در يك خانه شركت نمىكنند ، مگر اينكه اين خانه براى يك جهت عمومى ساخته شده باشد ؛ نظير عبادت و طاعت ، امّا ساير خانهها ، روشن است كه هر خانهاى به برخى از مردم اختصاص دارد .
برخى از مفسّران ، صفحات زيادى را به تحقيق و نقل اقوال دربارهء كعبه اختصاص دادهاند : آيا كعبه نخستين خانهاى بوده كه در روى زمين بنا شده و يا خانهاى ديگرى نيز پيش از آن ساخته شده است ؟ . . . لكن اين بحث هيچ ثمرهاى ندارد ، زيرا نه به اصول دين ارتباط دارد و نه به فروع آن و اعتقاد به ثبوت و يا عدم آن ، ضرورتى ندارد .
« مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ » .
مراد از بركت در اينجا زيادى ثواب است . رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « فضيلت مسجد حرام بر مسجد من ، همانند فضيلت مسجد من است بر ساير مساجد . . . نماز در مسجد من بهتر است از هزار نماز در مسجد ديگر . . . كسى كه حج كند و ناسزا نگويد و كار زشت انجام ندهد ، همچون روزى كه از مادر متولّد شده ، از گناهانش بيرون مىرود . حجّ مبرور ، جز بهشت بهاى ديگرى ندارد » . از اين گونه ، روايات بسيارى از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نقل شده است . امّا اينكه مسجد الحرام ، هدايت براى جهانيان است ، بدان سبب مىباشد كه انسان را به ياد خدا مىاندازد و فروتنى و خشوع در برابر او را الهام مىكند .
فِيهِ آياتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ إِبْراهِيمَ .
گويى در اينجا كسى مىپرسد : دليل بر اينكه كعبه ، كهنترين و نخستين خانهاى بوده كه براى عبادت ساخته شده است و نه بيت المقدّس ، چيست ؟
آيهء فوق مىتواند پاسخى براى اين پرسش باشد ، زيرا ابراهيم در ايام ديرين مىزيست و همو كعبه را بنيان نهاد . بنابراين ، كعبه كهنتر است ؛ زيرا بانى آن ، در ايام ديرينه مىزيسته است . امّا بيت المقدّس را سليمان بنا كرد و تا به امروز نيز به نام