بايد يارانى داشته باشد كه رسالت او را به مردم برسانند و از آن دفاع كنند و آن را در ميان مردم بپراكنند .
قالَ الْحَوارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصارُ اللَّهِ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ اشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ . رَبَّنا آمَنَّا بِما أَنْزَلْتَ وَ اتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنا مَعَ الشَّاهِدِينَ .
مراد از
« الْحَوارِيُّونَ » ،
اطرافيان نزديك انسان است . « حوارى » از ريشهء « حور » ، به معناى شدّت تميزى و سفيدى است . اين سخن حواريان كه
« آمَنَّا بِاللَّهِ وَ اشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ » ،
دليل بر اين است كه دين خدا از آغاز تا ابد ، يكى است و آن اسلام مىباشد ؛ به بيان روشنتر تمام انبيا يك دين را آوردند و تنها در برخى از احكام و شكل عبادت با يكديگر اختلاف داشتند . بر اين اساس ، هركس به پيامبران و كتب الهى ايمان آورد ، مسلمان محسوب مىشود ؛ هرچند خود را يهودى يا نصرانى بنامد . ما پيشتر در هنگام تفسير آيهء 19 از سورهء آل عمران :
« إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ »
به تفصيل در اينباره سخن گفتيم .
اين سخن حواريان :
« فَاكْتُبْنا مَعَ الشَّاهِدِينَ » ،
دعايى است از سوى آنان در پيشگاه خداوند تا آنان را از زمرهء مؤمنانى قرار دهد كه به وحدانيت او و به صداقت و امانت پيامبران او گواهى دادهاند . آنان مىخواستند بدينوسيله به مقامى دست يابند كه مخلصان بدان دست يافتهاند و به كرامتى نايل گردند كه مخلصان در پيشگاه خدا بدان نايل گشتهاند .
در بسيارى از تفاسير آمده است كه تعداد حواريان دوازده تن بوده است . برخى از مفسّران نام و شغل آنان را نيز متذكر شدهاند ؛ لكن ما در اينباره سكوت اختيار مىكنيم ؛ چراكه در روايتى آمده است : « دربارهء چيزى كه خدا دربارهء آن سخن نگفته است ، سخن نگوييد » .
خدا ، بهترين مكركنندگان
وَ مَكَرُوا وَ مَكَرَ اللَّهُ وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِينَ .
اين آيه ، نظاير زيادى دارد كه برخى از آنها چنين است :