بلكه تنها راه موفقيتآميز بودن و مورد توجّه واقع شدن يك اثر آن است كه خواننده از آنچه مىخواند خشنود باشد و آن را بپسندد ، درحالىكه خواننده از هر نوشتهاى احساس رضايت نمىكند ، مگر آنكه نوشته براى او باشد نه براى نويسندهء آن . پسند خواننده به نوبهء خود ، نويسنده را تشويق مىكند تا كارش را ادامه دهد و بدين ترتيب ، خواننده و نويسنده بر يكديگر تأثير متقابل مىگذارند .
درهرحال ، انتشار زنجيرهاى كتابهاى مزبور ، تشويقم كرد تا به تأليف كتابهايى قطورتر و گستردهتر اقدام كنم كه برخى از آنها عبارتند از : معالم الفلسفة الإسلاميه ، الفقه على مذاهب الخمسه ، الشيعة و الحاكمون ، الشيعة و التشيّع ، فضائل الإمام علي و . . . .
خوشبختانه ، اين كتابها نيز همانند كتابهاى يادشده در قبل ، با استقبال زيادى روبهرو شد . درنتيجه ، مشيّت الهى و توفيق خداوند وادارم كرد تا به تأليف كتاب موسوعة فقه الإمام جعفر الصادق در شش جلد بزرگ بپردازم . اين كتاب نيز همچون تأليفات گذشتهام مورد توجّه و استقبال خوانندگان قرار گرفت و همانگونه كه خداى بزرگ با حكمت و عنايت خود ، كتابهاى قبلى را با موفقيت توأم ساخت ، اين اثر را نيز چنين كرد . همچنين ، توفيق و ارادهء خداوندى و مورد استقبال واقع شدن كتاب موسوعه وادارم كرد تا به تأليف كتابى دست بزنم كه به مراتب قطورتر و بزرگتر از آن است ؛ يعنى تفسير قرآن كريم ، كه آن را تفسير كاشف ناميدم .
به حول و قوّهء خدا و توفيق و بخشش او ، اين جزء كه تفسير دو سورهء حمد و بقره را دربر دارد به پايان رسيد . نمىدانم آيا زندگىام آنقدر ادامه پيدا خواهد كرد كه اين كار را به آخر برسانم و نتيجهء فداكارىها و زحمات خود را ببينم يا روزگار برعكس آنچه من مجسّم نموده و اراده كردهام عمل خواهد كرد ! وانگهى وقتى تفسير كاشف همانگونه كه من مىخواهم به پايان برسد ، آيا همانند ديگر تأليفات و كتابهاى منتشر شدهام مورد استقبال قرار خواهد گرفت ؟ بر فرض اينكه به اتمام برسد و مورد
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 76
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص٧٦