الْجِسْمِ »
آن است كه شخص از سلامتى كامل برخوردار باشد ، چراكه بيمارى مانع از اين مىشود كه وى بتواند وظايف رياست را انجام دهد . برخى گفتهاند : طالوت به اندازهء يك ذراع از يك مرد معمولى بلندتر بوده است .
مشيّت خدا و سلطنت ستمگر
وَ اللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشاءُ ؛
خداوند مالك پادشاهى است ، به هركه بخواهد پادشاهىاش را مىدهد و از هركه بخواهد آن را مىستاند و هركه را بخواهد به اوج عزّت مىرساند و هركه را بخواهد به حضيض ذلّت مىكشاند . نيكى تنها در دست قدرت اوست و او بر هرچيزى تواناست و در اين ترديدى نيست ؛ ولى خداوندى كه حكمتش بسيار برتر است ، عادل است و به كسى ستم نمىكند و حكيمى است كه كار بيهودهاى انجام نمىدهد . چگونه چنين باشد ، درحالىكه فرموده است :
« كُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدارٍ » ؛
« 1 » هرچيزى در نزد او به مقدارى معيّن است . بدين معنا كه هرچيزى نظم و سببى دارد و تصادفى و بدون نظم وجود پيدا نكرده است .
حتّى مال حرام و وجود سلطان ظالم نيز بدون عامل نمىباشند ، بلكه عواملى اجتماعى دارند ، از قبيل وجود نظام ظالمانه در جامعه ، فساد جامعه و عوامل ديگر .
سؤال : آيا سلطنت سلطان ستمگر و فراهم آمدن ثروت حرام بر اثر مشيّت خداوند است ؟
پاسخ : چنين نيست ، چراكه خداوند ظلم و غصب را حرام كرده است . شايان ذكر است كه خداى تعالى با ارادهء تكوينى خود و از راه
« كُنْ فَيَكُونُ »
در امور اجتماعى دخالت نمىكند ، يعنى او با نيروى قهرىاش ستمگر را از ستم منع نمىكند ، بلكه تنها با ارادهء تشريعى و ارشادى ، او را از اين كار نهى مىكند و تهديدش مىنمايد و وعدهء
هامش
( 1 ) . رعد ( 13 ) آيهء 8 .