واژگان
التوفى : گرفتن چيزى بهطور كامل و كسىكه مرده ، گويى تمام عمرش را گرفته است .
التربص : انتظار كشيدن .
التعريض : چيزى را با اشاره گفتن و آشكار نكردن .
الخطبة : به كسر خاء به معناى خواستگارى مرد از زن به منظور ازدواج .
الكتاب : به معناى مكتوب و مراد از آن در اينجا همان مدت معيّن است .
اعراب
« الَّذِينَ »
مبتدا و جملهء « يتربّص » خبر . ظرف كه « بعدهم » باشد ، بهخاطر آشكار بودن حذف شده است .
« عَشْراً »
مؤنّث است ، از باب غلبه دادن شبها بر روزها . « 1 »
« مِنْكُمْ »
متعلّق به محذوف و حال و همچنين است ،
« فِيما عَرَّضْتُمْ » .
مصدر
« أَنْ تَقُولُوا »
در موضع نصب مىباشد بنابراين كه بدل از « سترا » است .
تفسير
وَ الَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَ يَذَرُونَ أَزْواجاً يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَ عَشْراً .
فقهاى اماميه وحدتنظر دارند كه عدّهء زنى كه شوهرش فوت كرده و باردار هم نيست ، چهار ماه و ده روز است . خواه اين زن كبير باشد يا صغير ، يائسه باشد يا غير يائسه ، شوهر با وى نزديكى كرده باشد يا نكرده باشد . آنان براى اثبات نظريهء خود به همين آيه استدلال كردهاند .
هامش
( 1 ) . عشرا يعنى ده شب و روز . بنابراين ، عشرا [ در اينجا معدود شب و روز يعنى ليلة و يوم ] هر دو مىباشد . اشارهء مؤلف محترم به اين است كه عشر در آيه به اعتبار اينكه معدود ليلة ( مؤنّث ) قرار گرفته است ( از باب غلبه شب بر روز ) مذكر آورده شد - مترجم .