همانند كسى است كه نسبت به خدا كافر شود ، حتّى اگر نماز بخواند و روزه هم بگيرد و به حج خانهء خدا هم برود ، بلكه چنين شخصى از كافرى كه خون و مال مردم را محترم مىشمارد و به آنان آزار نمىرساند بدتر است . هرچند ترديدى نيست كه هر دو كافرند ، ولى اين يكى كافرى است كه به بندگان خدا اذيّت و آزار نمىرساند و آن ديگرى كافرى است كه معصيت خدا را انجام مىدهد و نسبت به بندگان او جنايت مىكند . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله فرمود : « بهترين مردم كسى است كه از همه بيشتر ، به مردم سود برساند و بدترين مردم كسى است كه مردم از شرّ او بترسند » . بار ديگر اين مطلب را تكرار مىكنم كه هركس يك حكم شرعى را كه براساس ضرورت دين و اجماع مسلمانان ثابت شده است ، انكار كند ، به اجماع مسلمانان كافر است ، هرچند از پدر و مادر مسلمان زاده شده باشد و شهادتين را هم بر زبان جارى كند .
اين جمله از سخن خداى تعالى :
وَ لا تَعْتَدُوا
بدين معناست كه با انگيزهء منافع شخصى جنگ نكنيد ، بلكه با انگيزهء شرافت انسانى و دفاع از دين و حق بجنگيد .
همچنين ، زنان ، كودكان ، پيران و بيماران را مكشيد . آبادىها را خراب و درختان را قطع نكنيد . تمام اين تعاليم و امثال آن در سنّت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله آمدهاند .
وَ اقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ ؛
كافران را در هرزمان و مكانى پيدا كرديد بكشيد ، مگر آنكه در مسجد الحرام باشند ، زيرا جنگيدن در آن حرام است ، مگر اينكه كافران خود ، آغازگر جنگ باشند .
سؤال : آيهء نخست به جنگ عليه هركس كه با مسلمانان بجنگد دستور داده است ، درحالىكه اين آيه اطلاق دارد . آيا آيه دوم - چنانكه گفته شده - ناسخ آيهء اوّل است ؟
پاسخ : ناسخ نيست . پيشتر اشاره كرديم كه جايز بودن جنگ به سبب دفاع از جان ، نشاندهندهء آن نيست كه جنگ به سبب اهداف ديگرى نظير نابود كردن كفر و ستم و . . . جايز نباشد . به عبارت ديگر : وقتى شما به شخصى مىگوييد : تو آدم خوبى هستى ، معنايش اين نيست كه ديگران بد باشند . همچنين ، جملهء « قاتلوا من يقاتلكم »