كس كه بخواهد قدرت و سلطنت مىدهد و از هركس كه بخواهد مىگيرد ، هركس را كه بخواهد خوار مىكند و به هركس كه بخواهد عزّت مىدهد ، حتّى اگر وى دعا هم نكند . بنابراين ، معناى سخن خداوند :
« أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ »
اين نيست كه او تنها به كسى مىبخشد كه دعا كند . و نيز معناى سخن خداوند :
« إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ »
« 1 » اين نيست كه رحمت او از گناهكاران دور باشد . هرگز چنين نيست ، زيرا رحمت او شامل حال همهء موجودات مىشود و عطا و بخشش او از هيچكس ممنوع نيست .
خوب است بدين نكته اشاره كنم كه در برخى از روايات ، دعايى براى بر طرف شدن دردشكم ، دعايى ديگر براى درد كمر و دعايى ديگر براى درد چشم و دندان و . . . آمده است . اينگونه روايات ، يا جعلى است ، زيرا با واقعيّت تضاد دارد و درد را هم بر طرف نمىكند و يا اينكه مقصود از آنها اين است كه شخص با توكل بر خدا به معالجه بپردازد . نقل شده است كه امير مؤمنان عليه السّلام گذرش به مردى اعرابى افتاد .
در كنار اين مرد ، شترى قرار داشت كه به بيمارى گال مبتلا بود . امام عليه السّلام به وى فرمود :
مگر اين شتر را درمان نمىكنى ؟ اعرابى گفت : بله يا امير مؤمنان ، آن را درمان مىكنم .
امام عليه السّلام فرمود : با چه چيزى ؟ اعرابى گفت : به وسيلهء دعا . امام عليه السّلام فرمود : به همراه دعا ، مقدارى از قطران « 2 » بر زخمهاى آن بمال .
فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَ لْيُؤْمِنُوا بِي .
رازى در تفسير خود مىگويد : خداوند سبحان به بندهاش مىگويد : من با اينكه مطلقا از تو بىنيازم ، دعايت را اجابت مىكنم . تو نيز دعايم را اجابت كن با اينكه تو از هرجهت به من نياز دارى . چه بزرگ است اين بخشش و كرم .
هامش
( 1 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 56 .
( 2 ) . قطران مادهاى است كه از شيرهء چوب بهدست مىآيد و در دامپزشكى براى درمان امراض عفونى به كار مىرود - مترجم .